Folkbokföring!

Toen ik mij aangemeld had bij mijn nieuwe gemeente, moest ik er opeens aan denken hoe dat ging toen ik net in Zweden kwam wonen.

In al mijn onschuld reed ik naar het gemeentehuis van Gagnef, de gemeente waarin ik toen was komen wonen. Daar aangekomen meldde ik me bij het loket en vertelde waar ik voor kwam. Iedereen die weet hoe het in Zweden gaat, zal nu wel zitten grinniken. De dame achter het loket keek mij nl.  zeer verbaasd aan. Nee, zei ze, je (in Zweden zegt iedereen je en jij tegen elkaar) moet niet hier zijn maar bij Skatteverket (Belastingdienst). En daarvoor moest ik naar Borlänge. Naar Djurås was al zo’n 50 km vanaf mijn huis, naar Borlänge was nog eens 21 km.

Oeps………Om eerlijk te zeggen voelde ik me wel wat knullig, ik had de informatie die ik in Nederland gekregen had van de Zweedse ambassade blijkbaar niet goed gelezen.

In Zweden gaat alles via Skatteverket, daar word je ingeschreven in het bevolkingsregister en krijg je je personnummer ( vergelijkbaar met het Nederlandse BurgerServiceNummer).

Maar denk je dat ik mijn personnummer kreeg en ingeschreven werd in het bevolkingsregister? No way!!

Ik mocht wel in Zweden wonen als Europees burger, maar om ook geregistreerd te worden in het bevolkingsregister en een personnummer te krijgen, moet je óf werk/eigen bedrijf hebben , óf genoeg geld hebben om je te onderhouden, óf studeren aan een erkende onderwijsinstelling. In de laatste twee gevallen moet je ook een dekkende ziektekostenverzekering hebben.  Dat is een verschil met Nederland, want in Nederland moet je je altijd binnen 5 dagen na vestiging in het bevolkingsregister laten inschrijven als je een woonadres hebt in de betreffende gemeente en van plan bent om tenminste 4 maanden binnen een periode van een half jaar in Nederland te verblijven.

Ik kon pas in het bevolkingsregister ingeschreven worden nadat ik werk had. Ik arriveerde halverwege april 2002 in Zweden en kreeg werk in juli 2002. In Augustus 2002 kreeg ik mijn personnummer toen bleek dat mijn werkgever mijn loon over juli niet kon uitbetalen omdat ik geen personnummer had!

Al met al heb ik dus drie-en-een-halve maand in Zweden gewoond zonder dat ik opgenomen ben geweest in het bevolkingsregister.

Ik blijf het nog steeds een beetje vreemd vinden dat je naar een ander land emigreert maar je niet kunt laten inschrijven als inwoner van dat land.

Eigenlijk ben ik gewoon een poosje ‘onzichtbaar’ geweest!

Tot de volgende keer/ Vi ses nästa gång!!

Groeten/hälsningar

Marjon

Change!!

Een heleboel veranderingen!
Wat heerlijk, het is voorjaar! Een periode van nieuw leven, dat alles in bloei staat en de temperaturen aangenamer worden.
De winter is voorbij, de eerste zonnestralen geven direct energie. En die energie heb ik nodig in deze tijd van positieve veranderingen.
Allereerst: Ik ga verhuizen! Het dorp ten oosten van Emmen waar ik bijna vijf jaar gewoond heb, ga ik verruilen voor een fantastisch mooie plek! Mijn nieuwe huis is net afgebouwd, aangepast aan de eisen van deze tijd en zóó mooi!! Ik heb er zin in, een nieuwe start op een mooie, nieuwe plek! Natuurlijk laat ik hier ook leuke mensen achter, maar dat contact zal met enkelen van hen zeker niet verloren gaan!
Ook dit blog gaat veranderen. Ik ben er in de loop van 2008 vol enthousiasme aan begonnen en het heeft een nuttige functie gehad. O.a. om voor mezelf te verwoorden wat ik voelde voor het land Zweden nadat ik er vier-en-een-half jaar gewoond had met alle ups en downs. De eerste jaren van dit blog had ik nog een haat-liefde verhouding met Zweden, maar gelukkig is het weer een liefdesverhouding. Mijn 'stukjes' gingen over mijn belevenissen in Zweden en over dingen die ik interessant vond.
Die periode is nu voorbij en daarom gaan de blogberichten veranderen, niet alleen qua inhoud maar ook qua uitstraling. Hoe mijn blog eruit gaat zien ben ik nog niet helemaal uit, daar zit ik nog op te 'broeden'. Maar anders wordt het zeker! Kom terug in juli en laat je dan aangenaam verrassen!

Een fijn voorjaar!
Vänliga hälsningar
Marjon

Leeswetenswaardigheden!

Zoo…….. ik ben er klaar voor : de bloembollen zitten in de grond, mijn yaktrax zijn binnen, de kerstspullen zijn nagekeken, …….. laat de winter nu maar komen!  Het liefst een winter met sneeuw en een zonnetje, zodat je lekker overdag naar buiten kunt. Er blijven genoeg uren over om……  lekker te lezen.

Als je gek bent op Zweden en de Zweedse taal min of meer beheerst, dan is het natuurlijk het leukste om boeken in het Zweeds te lezen.  Zweedstalige boeken kun je het makkelijkst in Zweden bestellen bij bijvoorbeeld Bokus (www.bokus.com) of, als een boek nieuw niet meer te krijgen is, bij Bokbörsen (www.bokborsen.se). Daar bieden ze trouwens ook nieuwe en zo goed als nieuwe boeken aan voor een vaak zeer schappelijke prijs. Maar ook op www.marktplaats.nl   vind je nog wel eens tweedehands boeken in de Zweedse taal. Daarnaast kun je uiteraard boeken van Zweedse schrijvers in de bibliotheek vinden. Helaas niet meer in het Zweeds, die service is afgeschaft wegens gebrek aan voldoende belangstelling.  Dit laatste geldt in ieder geval voor de Drentse bibliotheken, ik weet niet of dit ook zo in de andere provincies is.
Wil je meer weten over de Scandinavische talen en hun relatie tot de Nederlandse taal? Dan moet je beslist het blad “Onze Taal”,  nr. 10 van 2011,  lezen. Het is een themanummer dat bijna helemaal gewijd is aan de talen van onze noorderburen: het Zweeds, Noors en Deens. Maar ook het IJslands en Faeröers komen (even) aan bod.  Hier is alvast een greep uit de inhoud: “Het hedendaagse Zweeds, Noors en Deens”; “Naaste buren en verre familie”, over de geschiedenis van het Nederlands, Noors, Zweeds, Deens en IJslands en hoe de talen elkaar beïnvloed hebben; een interview met een Zweedse die vanwege de liefde naar Nederland kwam en een interview met een Nederlander die naar Zweden ging om een eigen bedrijf te starten. Hun ervaringen met de ‘vreemde’ taal; een artikel over de moeilijkheden bij het literair vertalen vanuit het Noors en het Deens; “Strindberg voor beginners” , een artikel over de leesbaarheid van Zweedse teksten voor Nederlanders.  Ik vond het blad erg leuk en interessant om te lezen! Kijk voor meer informatie op www.onzetaal.nl. Het blad is uiteraard ook te leen of te lezen  in de bibliotheek.Veel leesplezier in de komende wintermaanden!

Vänliga hälsningar
Marjon

Weer thuis in Zweden

Toen ik deze zomer voor het eerst sinds 5 jaar weer voet op de Zweedse bodem zette, voelde het alsof ik thuis kwam.  Het was niet alleen dat ik wist dat ik in Zweden was en het aan alles zag, maar het rook zelfs Zweden……  Wat een overweldigend gevoel, mijn hart leek uit elkaar te barsten van vreugde, weemoed, verlangen, herkenning, heimwee…alles tegelijk.    

Wat had ik naar deze reis uitgekeken! Vorig jaar was ik er nog niet zo zeker van dat ik dit zou kunnen doen omdat het toen een poos wat minder goed met mij ging, maar begin dit jaar voelde ik dat ik het wél kon en heb ik alles op alles gezet om het te doen slagen.  Mijn al enkele jaren bestaande wens begon langzamerhand de vorm aan te nemen van een echt plan. Mijn meerdaagse, buitenlandse citytrip deze zomer was een mooie testcase: het ging in alle opzichten zo fantastisch dat ik deze vakantie in Zweden vol vertrouwen tegemoet kon zien.

En wat was het een beloning, geweldig!  Ik ben naar mijn ‘oude’ dorp gereden,  heb geliefde plekken bezocht,  ben bij verscheidene vrienden gezellig op de koffie geweest,  ik heb heerlijk gewandeld en mij af en toe als een echte toerist gedragen en genóten. 

Ook al voelde het alsof ik nooit was weg geweest, toch zijn er in die vijf jaren allerlei dingen veranderd. In mijn hoofd zat de herinnering,  hoe het was, maar dat strookt natuurlijk niet helemaal met de werkelijkheid.  Ik wist bijvoorbeeld al dat mijn oude huis een nieuw dak had gekregen en helemaal opgeschilderd was, maar het was toch een aangename verrassing om het in werkelijkheid te zien. Omdat de huidige eigenaren er niet waren heb ik 'stiekem' door de ramen gegluurd en zag ik nog meubels van mij staan, die ik bij de remigratie achter had moeten laten. Wat een rare gewaarwording! 

Op mijn weg naar het dorp constateerde ik dat er aardig wat bos was gekapt, maar er was ook heel wat gegroeid.  Sommige ‘open’ plekken  waar ik vroeger de elanden kon zien lopen, waren nu dicht gegroeid. Het ‘paadje’ de heuvel op tegenover het huis was gedeeltelijk overwoekerd en daardoor niet meer zo goed zichtbaar.  Ook voorbij het dorp waar ik regelmatig liep, was de natuur haar gang gegaan. Wat verandert er dan veel in vijf jaar!   

Behalve de plekken met herinneringen die mij emotioneerden, ben ik ook op nieuwe plekken geweest. Ik heb o.a. door prachtige, authentieke dorpjes gereden en het Zorn museum bezocht.  Tevens ben ik (weer) in Nusnäs geweest, waar ik eindelijk mijn felbegeerde souvenirs heb gekocht!  

Het was goed om terug te zijn en leuk om met zoveel mensen gesproken te hebben die stuk voor stuk aangenaam verrast waren over de ‘nieuwe’ Marjon.

Het mooie van deze reis is dat het niet alleen een  afsluiting van het (Zweden) verleden was, maar  een extra 'boost' aan mijn leven heeft gegeven: nieuwe inzichten en inspiratie!

In de rechterkolom heb ik wat foto’s van mijn vakantie op dit blog gepubliceerd in de vorm van een diavoorstelling. Ik heb er bewust voor gekozen geen foto's te plaatsen van de vrienden en bekenden die ik gefotografeerd heb: dat blijft privé.
Veel kijkplezier!

Vänliga hälsningar

Marjon

Radon in Zweedse huizen

Een huis kopen in Zweden gaat wat anders dan je gewend bent in Nederland, maar er is nog iets waar bijna niemand aan denkt: de aanwezigheid van radon.

Radon is een edelgas, dat radio-actief is. Het komt voor in de (berg)grond, in water uit eigen-waterbronnen bij huizen, en in het blauwbeton dat gebruikt werd bij huizen die gebouwd zijn tussen 1925 en 1975. Radon veroorzaakt longkanker, in Zweden overlijden hierdoor jaarlijks ongeveer 500 mensen , 15% van het totaal aantal mensen dat aan longkanker overlijdt. Voor de mensen die ook nog roken in een huis waarin te hoge radonwaarden voorkomen, is de kans nog groter dat ze longkanker krijgen. De WHO(World Health Organisation)  stelt sinds 2009 dat in gesloten ruimten niet meer dan 100 becquerel straling per kubieke meter mag voorkomen. Zweden staat op het standpunt dat 200 becquerel nog goed toelaatbaar is. Als ze de grens van 100 becquerel zouden aanhouden, dan moeten er  1 tot 2 miljoen (!!)huizen in Zweden radon-gesaneerd worden, nu zijn dat 500.000 huizen. 

Als je een huis koopt of al eerder een huis hebt gekocht, is het belangrijk na te gaan of er in jouw (toekomstige) huis radon aanwezig is. Het wordt niet gezien  als een verborgen fout, maar als je eigen verantwoordelijkheid bij de koop. 

Wat moet je doen? Allereerst kun je contact opnemen met het miljökontor van de gemeente waar het huis in ligt om te vragen of ze informatie hebben over het radongehalte in het huis of de omgeving. Ga echter niet te veel af op wat de gemeente zegt: ik heb zelf ongeveer een halfjaar geleden informatie opgevraagd bij de gemeente in Zweden waar ik heb gewoond en zij hadden geen gegevens over en waren niet bekend met radon in mijn 'oude' dorp, terwijl ik dat wél gevonden heb op één van de later in dit stuk genoemde websites.

Om er zeker van te zijn of er radon in je huis aanwezig is, kun je 2 soorten metingen (laten) doen; een snelle test en een uitvoerige. De snelle test neemt ongeveer 2 dagen tot enkele weken in beslag. Daarvoor moet je 'sporenfilms' bestellen bij het miljökontor van de gemeente of een erkend meetlaboratorium. De kosten bedragen 250-400 kronor. De meer uitvoerige test duurt ongeveer 2 maanden en zal ook duurder uitvallen. 

Als je er meer over wilt weten, kijk dan eens op de websites van Strålsäkerhetsmyndigheten en van SGU (Sveriges Geologiska Undersökning):

http://www.stralsakerhetsmyndigheten.se/allmanhet/Radon/halsorisker-med-radon/ 

http://www.sgu.se/sgu/sv/samhalle/grundvatten/brunnar/radon-brunnsvatten.html 
http://vvv.sgu.se/sguMapViewer/web/sgu_MV_brunnar.html

Als je op internet de zoekterm 'Radon i Sverige'  invoert, krijg je aardig wat sites met informatie te zien, alsmede te downloaden pdf's.  

veel succes!!

Groetjes/Hälsningar

Marjon