Folkbokföring!

Toen ik mij aangemeld had bij mijn nieuwe gemeente, moest ik er opeens aan denken hoe dat ging toen ik net in Zweden kwam wonen.

In al mijn onschuld reed ik naar het gemeentehuis van Gagnef, de gemeente waarin ik toen was komen wonen. Daar aangekomen meldde ik me bij het loket en vertelde waar ik voor kwam. Iedereen die weet hoe het in Zweden gaat, zal nu wel zitten grinniken. De dame achter het loket keek mij nl.  zeer verbaasd aan. Nee, zei ze, je (in Zweden zegt iedereen je en jij tegen elkaar) moet niet hier zijn maar bij Skatteverket (Belastingdienst). En daarvoor moest ik naar Borlänge. Naar Djurås was al zo’n 50 km vanaf mijn huis, naar Borlänge was nog eens 21 km.

Oeps………Om eerlijk te zeggen voelde ik me wel wat knullig, ik had de informatie die ik in Nederland gekregen had van de Zweedse ambassade blijkbaar niet goed gelezen.

In Zweden gaat alles via Skatteverket, daar word je ingeschreven in het bevolkingsregister en krijg je je personnummer ( vergelijkbaar met het Nederlandse BurgerServiceNummer).

Maar denk je dat ik mijn personnummer kreeg en ingeschreven werd in het bevolkingsregister? No way!!

Ik mocht wel in Zweden wonen als Europees burger, maar om ook geregistreerd te worden in het bevolkingsregister en een personnummer te krijgen, moet je óf werk/eigen bedrijf hebben , óf genoeg geld hebben om je te onderhouden, óf studeren aan een erkende onderwijsinstelling. In de laatste twee gevallen moet je ook een dekkende ziektekostenverzekering hebben.  Dat is een verschil met Nederland, want in Nederland moet je je altijd binnen 5 dagen na vestiging in het bevolkingsregister laten inschrijven als je een woonadres hebt in de betreffende gemeente en van plan bent om tenminste 4 maanden binnen een periode van een half jaar in Nederland te verblijven.

Ik kon pas in het bevolkingsregister ingeschreven worden nadat ik werk had. Ik arriveerde halverwege april 2002 in Zweden en kreeg werk in juli 2002. In Augustus 2002 kreeg ik mijn personnummer toen bleek dat mijn werkgever mijn loon over juli niet kon uitbetalen omdat ik geen personnummer had!

Al met al heb ik dus drie-en-een-halve maand in Zweden gewoond zonder dat ik opgenomen ben geweest in het bevolkingsregister.

Ik blijf het nog steeds een beetje vreemd vinden dat je naar een ander land emigreert maar je niet kunt laten inschrijven als inwoner van dat land.

Eigenlijk ben ik gewoon een poosje ‘onzichtbaar’ geweest!

Tot de volgende keer/ Vi ses nästa gång!!

Groeten/hälsningar

Marjon

Radon in Zweedse huizen

Een huis kopen in Zweden gaat wat anders dan je gewend bent in Nederland, maar er is nog iets waar bijna niemand aan denkt: de aanwezigheid van radon.

Radon is een edelgas, dat radio-actief is. Het komt voor in de (berg)grond, in water uit eigen-waterbronnen bij huizen, en in het blauwbeton dat gebruikt werd bij huizen die gebouwd zijn tussen 1925 en 1975. Radon veroorzaakt longkanker, in Zweden overlijden hierdoor jaarlijks ongeveer 500 mensen , 15% van het totaal aantal mensen dat aan longkanker overlijdt. Voor de mensen die ook nog roken in een huis waarin te hoge radonwaarden voorkomen, is de kans nog groter dat ze longkanker krijgen. De WHO(World Health Organisation)  stelt sinds 2009 dat in gesloten ruimten niet meer dan 100 becquerel straling per kubieke meter mag voorkomen. Zweden staat op het standpunt dat 200 becquerel nog goed toelaatbaar is. Als ze de grens van 100 becquerel zouden aanhouden, dan moeten er  1 tot 2 miljoen (!!)huizen in Zweden radon-gesaneerd worden, nu zijn dat 500.000 huizen. 

Als je een huis koopt of al eerder een huis hebt gekocht, is het belangrijk na te gaan of er in jouw (toekomstige) huis radon aanwezig is. Het wordt niet gezien  als een verborgen fout, maar als je eigen verantwoordelijkheid bij de koop. 

Wat moet je doen? Allereerst kun je contact opnemen met het miljökontor van de gemeente waar het huis in ligt om te vragen of ze informatie hebben over het radongehalte in het huis of de omgeving. Ga echter niet te veel af op wat de gemeente zegt: ik heb zelf ongeveer een halfjaar geleden informatie opgevraagd bij de gemeente in Zweden waar ik heb gewoond en zij hadden geen gegevens over en waren niet bekend met radon in mijn 'oude' dorp, terwijl ik dat wél gevonden heb op één van de later in dit stuk genoemde websites.

Om er zeker van te zijn of er radon in je huis aanwezig is, kun je 2 soorten metingen (laten) doen; een snelle test en een uitvoerige. De snelle test neemt ongeveer 2 dagen tot enkele weken in beslag. Daarvoor moet je 'sporenfilms' bestellen bij het miljökontor van de gemeente of een erkend meetlaboratorium. De kosten bedragen 250-400 kronor. De meer uitvoerige test duurt ongeveer 2 maanden en zal ook duurder uitvallen. 

Als je er meer over wilt weten, kijk dan eens op de websites van Strålsäkerhetsmyndigheten en van SGU (Sveriges Geologiska Undersökning):

http://www.stralsakerhetsmyndigheten.se/allmanhet/Radon/halsorisker-med-radon/ 

http://www.sgu.se/sgu/sv/samhalle/grundvatten/brunnar/radon-brunnsvatten.html 
http://vvv.sgu.se/sguMapViewer/web/sgu_MV_brunnar.html

Als je op internet de zoekterm 'Radon i Sverige'  invoert, krijg je aardig wat sites met informatie te zien, alsmede te downloaden pdf's.  

veel succes!!

Groetjes/Hälsningar

Marjon

Privacy

Stel je voor, er woont bij jou in de buurt iemand die je niet zo goed kent. Je stapt op hem af en zegt “ ik wil wel eens weten wat jouw inkomen is geweest in de afgelopen 2 jaren, hoeveel vermogen je hebt, hoeveel je in 2001 voor jouw huis hebt betaald en voor welke prijs je het nu verkocht hebt”. Wat denk je dat die persoon zegt? Volgens mij krijg je een antwoord dat het meest in buurt ligt van “wat gaat jou dat aan, bemoei je met je eigen zaken!!”. En terecht, denken wij dan. Stel je voor, wat een brutaliteit!

Maar nu woon je in Zweden. Ik heb zelf niet meegemaakt dat iemand dat zo rechtstreeks aan een ander vroeg (wel over gehoord), maar al die informatie kun je in Zweden gewoon opvragen en vinden van iederéén die er woont. Of je die persoon nu kent of niet.
Hè? hoor ik je zeggen, hoe kan dat nou? Mijn antwoord: Heel simpel. Deze informatie is in Zweden namelijk openbaar. Dat is geregeld bij wet. Dus met de instemming van het volk, aangezien Zweden een democratisch land is met een volksvertegenwoordiging.

Er zijn verschillende mogelijkheden om die informatie te verkrijgen. Je kunt bijvoorbeeld naar de belastingdienst gaan en opvragen wat iemands inkomen is geweest. Jaarlijks krijgen ook veel Zweden per post een brief van één of andere organisatie waarbij je boekjes kunt bestellen(tegen betaling) van jouw gemeente, provincie of van het hele land met de inkomengegevens van iedereen die meer dan zo’n € 12.500,-- per jaar verdient. Én je kunt jaarlijks in je plaatselijke/regionale krant lezen wie tot bijvoorbeeld de top 100 horen in jouw gemeente qua inkomen. Met foto en al. En verder kun je op internet zoeken: je typt iemands naam en woonplaats in en dan komt er wel één of ander bedrijf tevoorschijn (bijv. extrakoll.se) bij wie je per sms via een code iemands inkomen kunt opvragen. En er staat dan héél uitnodigend bij: Kolla vad jag tjänar, skicka ett sms. (Kijk wat ik verdien, stuur een sms.). Dat kan nu dan over het jaar 2008 (kost je €1,-) of over 2008 en 2007 plus wat die persoon zijn vermogen is(kost je €2,50). En niemand, ook niet de persoon over wie je informatie opvraagt, wordt er over geïnformeerd. Voila, zo simpel.
En de informatie over wat iemand voor een huis heeft betaald en wat hij er bij verkoop voor krijgt? Die eerste informatie kun je bij de verkopende makelaar krijgen, d.w.z. als iemand binnen zes jaar zijn huis weer verkoopt. De makelaar kan de aankoopprijs van het huis nl. verkrijgen bij “lantmäteriet” (de landmeetkunde). Het wordt dan vermeld bij de informatie over het te verkopen huis. Als het langer dan zes jaar geleden is, zou je de informatie ook nog op internet kunnen zoeken en/of bij de plaatselijke/regionale krant. Het is nl. gewoonte dat de “eigenaarwisseling” van huizen in de krant gepubliceerd wordt met informatie over wie het huis verkocht heeft, wie het gekocht heeft en voor welke prijs, of dat het geërfd is(wie laat het na en wie heeft het gekregen). Met voor- en achternaam. Heb je een huis te koop zien staan, bijv. op Hemnet.se of bij een Zweedse makelaar en je bent wel benieuwd wat het heeft opgebracht: kijk in de krant (of op internet) en je bent op de hoogte.

Ik heb, toen ik nog in Zweden woonde, een keer een email aan Skatteverket (belastingdienst) gestuurd met de mededeling dat ik niet wilde dat mijn inkomen openbaar was voor iedereen. Toen kreeg ik als antwoord: sorry, is geregeld bij wet. Ik heb er ook wel met verschillende Zweden over gesproken. Ze kijken je dan aan alsof ze het in Keulen horen donderen: zij vinden dat heel gewoon, ze zijn er mee opgegroeid, ze hebben er nog nooit over nagedacht. Je kunt natuurlijk wel allerlei scenario’s bedenken wie van deze informatie misbruik zouden kunnen maken. Criminelen bijvoorbeeld.

Toch vraag ik mij af: wat is nou het nut, het doel van het openbaar maken van al deze gegevens? Wie is daar nu bij gebaat? De burger die precies te weten kan komen wat iedereen in zijn omgeving verdient en als vermogen heeft? De verkoper van een huis? De koper van een huis? Is dit geboren uit het socialisme in Zweden? Heeft het te maken met sociale controle of het idee dat alle Zweden gelijk zijn?
Ik schreef het al eens eerder….. als er één land is waar ik de klassenstrijd heb gezien en nog steeds zie, dan is het Zweden. Deze "openheid" bevordert in ieder geval niet het dichten van die kloof.
En hoe zit het dan met je privacy, de bescherming van je persoonlijke gegevens? De Nederlandse overheid heeft nu een spotje op tv dat je je persoonlijke informatie niet te grabbel moet gooien op internet. Woon je in Zweden, dan kun je nog zo voorzichtig zijn, iedereen kan altijd wat over je vinden. In ieder geval over je inkomen, je vermogen en wat je voor een huis hebt betaald, gekregen en je eventuele winst. Ik blijf het met mijn Nederlandse achtergrond een onplezierig idee vinden.

Hieronder vind je de link naar het spotje van Postbus 51, over cybercrime, op youtube:
http://www.youtube.com/watch?v=GU7ho1E7yPI

Veilig internetten heb je in Zweden dus NIET helemaal zelf in de hand!!

Groeten/hälsningar
Marjon

Allemaal interessante Zweedse boeken!

De regelmatige lezer van dit weblog weet zo langzamerhand dat mijn belangstelling voor de Zweedse samenleving nog steeds groot is. Het liefst zou ik Scandinavische talen en culturen aan de Universiteit van Groningen gaan studeren, maar helaas zal ik daar nog mee moeten wachten. Drie dagen per week naar de universiteit betekent dat ik maar 2 dagen kan werken voor het broodnodige inkomen, en dat is te weinig. Dus neem ik thuis de inhoud van allerlei boeken, voornamelijk over de Zweedse taal, tot mij. En gisteren dacht ik “ik ga eens op internet zoeken naar interessante Zweedse boeken over de Zweedse samenleving”.

Toen ik nog in Zweden woonde, keek ik veel naar programma’s als “dokument inifrån”, “faktum”, “uppdrag granskning”, “kalla fakta” e.d. Tussen 2002 en 2006 kwam er mondjesmaat informatie naar buiten over o.a. de absoluut-niet-neutrale-rol van Zweden tijdens de Tweede Wereldoorlog, het gedachtegoed “raszuivere Zweden” en het ook in de praktijk brengen hiervan dat al lang bestond vóór Hitler van zich liet spreken, de gedwongen sterilisatie van mensen die niet voldeden aan de norm “zuivere Zweed”, en over de onderdrukking van de Samen en de Finnen in Zweden. Ik weet nog heel goed dat ik diep geschokt was na deze “kleine” openbaringen. Het beeld van het humane Zweden begon aardig wat scheurtjes te vertonen!
Omdat ik er meer over wilde weten zocht ik op internet, maar vond toen helaas weinig informatie. Nou was mijn internetaansluiting niet echt ideaal te noemen en langzaam (met een 54K modem via de telefoonlijn, tja dat krijg je als je afgelegen woont!), het downloaden duurde lang, dus na een poosje heb je het wel gehad.
Maar goed, gisteravond heb ik wat rondgeneusd bij verschillende grote Zweedse boekhandels als Akademibokhandeln en Adlibris en daar kwam ik echt een aantal juweeltjes tegen! Uiteindelijk had ik een lijst van zo’n 17 boeken en toevallig(?) bijna allemaal gepubliceerd in het jaar 2006 en daarna. Voor mij is het duidelijk dat er meer openheid over deze onderwerpen komt, gelukkig maar! Want je geschiedenis verloochenen siert natuurlijk geen enkel land.

Het eerste interessante boek is geschreven door Maja Hagerman (historicus en schrijfster) en heet “Det rena landet: om konsten att uppfinna sina förfäder” (Letterlijk vertaald: Het zuivere land: over de kunst om zijn voorouders te verzinnen). In dit boek beschrijft zij hoe Zweden het eerste land ter wereld (!) werd dat in 1921 besloot dat er een rasbiologisch instituut moest komen ter verdediging van de unieke Germaanse volksstam in Zweden. De Zweden zouden nl. een ongebruikelijk zuiver Scandinavisch - Germaans ras zijn. Zij beschrijft op een kritische manier deze geschiedenis van het Germaanse gedachtegoed en hoe dit tot op heden de opvattingen van de Zweden over wie ze zijn, kenmerkt.

Het tweede interessante boek is geschreven door Kjell Sundstedt en heet “Till Gertrud: en berättelse om tvångssteriliseringar i Sverige”(Letterlijk vertaald: Aan Gertrud: een verhaal over de gedwongen sterilisaties in Zweden). Gertrud is de moeder van de schrijver die in de veertiger jaren in een werktehuis voor zwakzinnigen werd geplaatst waar mensen uiteindelijk gedwongen sterilisaties moesten ondergaan. Gertrud wist te ontkomen en kon een nieuw leven opbouwen in Stockholm, terwijl ze ondertussen voor de vrijheid van haar familie vocht. In het boek probeert de schrijver te begrijpen waarom zijn familie het stempel “zwakzinnig” kreeg en gedwongen gesteriliseerd werd. Hij probeert antwoorden te vinden op vragen als waarom de Zweden zo genegen waren om iedereen die gezien werd als afwijkend, gedwongen te steriliseren. Ook stelt hij de vraag of dit niet weer kan gebeuren.

In 2007 is er ook een film in Zweden uitgekomen over de gedwongen sterilisaties onder de naam: "den nya människan" (De nieuwe mens).

Verder heb ik nog boeken gevonden over de Samen: een paar boeken over de geschiedenis van de Samen in Scandinavië (Waaronder “Samernas historia” door o.a. Lars-Ivar Hansen; “Samernas Liv” door Rolf Kjellström; ). “Jämterna och Samerna kom först” gaat over de vraag wie er het eerst in Jämtland waren, de Samen of de Zweden in Jämtland (de Jämtlanders). Deze vraag werd actueel bij het eerste proces in 1995 over de kwestie of de Samen het recht hadden hun rendieren te laten grazen op land van de Jämtlanders.
Wie op een wat meer ontspannen wijze wil lezen over de Samen in de vorm van een roman moet het boek “Lappskatteland: en familjesaga” van Annica Wennström lezen. Het boek is trouwens ook vertaald in het Nederlands onder de titel “Het land van de Samen”. Kijk ook eens naar de boeken van Yngve Ryd met verhalen van de Samen over dagelijkse zaken.

Genoeg te lezen dus! Woon je in Zweden of ga je op vakantie naar Zweden en beheers je de Zweedse taal, dan zou ik zeker eens één van de genoemde boekhandels binnenstappen. Je kunt de boeken ook via internet bestellen vanuit Nederland bij Bokus.com maar dan betaal je op internet met visacard o.i.d.

Veel leesplezier!

Marjon

Svenska samhället överger glesbygden steg för steg !

Rendieren op de weg

De Zweedse samenleving laat de dunbevolkte gebieden langzamerhand aan hun lot over.

Op 4 februari zond Uppdrag Granskning (SVT.se) een reportage uit over de dunbevolkte gebieden in Zweden. Van de Zweedse bevolking woont daar 2%( 180.000 inwoners). Deze gebieden beslaan tezamen bijna de helft van het Zweedse landoppervlak. Het grootste deel hiervan ligt in Noord-Zweden (begint al in de provincie Dalarna). Om een vergelijking te maken: Zweden is ongeveer 13 keer zo groot als Nederland, dus een oppervlakte van zes keer Nederland wordt bevolkt door in totaal 180.000 mensen. Hier woont gemiddeld één persoon per vierkante kilometer!! Volgens de Zweedse definitie woon je in een “glesbygd” (dunbevolkt gebied) als je tenminste 45 minuten met de auto moet rijden om in een “tätort”, een dorp met minimaal 200 inwoners, te komen.
De reportage wilde duidelijk maken dat met het sluiten van scholen, winkels, geen werk, lange afstanden tot de gezondheidszorg, het niet meer geld kunnen opnemen bij de postbode etc. etc. de dunbevolkte gebieden langzamerhand aan hun lot worden over gelaten door de Zweedse samenleving. Er werd ook een deel getoond uit een reportage van 1975: toen was de ontvolking van het platteland al begonnen. Nu wonen in veel van de kleine dorpjes alleen nog maar oude mensen en af en toe nog een gezin met jonge kinderen. Dat betekent voor de kinderen dat ze ’s ochtend al om 07.00 uur (of vroeger)door de schoolbus worden opgehaald en ’s middags om 16.00 uur (of later) weer thuis zijn. De ouders moeten lange afstanden naar hun werk rijden en eens per week boodschappen doen in het groot.
Tegenover deze nadelen staan, als je daar van houdt, ook voordelen. In de reportage zien we een jong gezin dat er bewust voor gekozen heeft om zo ver van de bewoonde wereld te leven in de rust en de natuur.
De vraag is natuurlijk of de trend van ontvolking en de daarmee gepaard gaande sluiting van instellingen/bedrijfjes/scholen etc. niet gekeerd kan worden. In één van de dorpjes is de winkel nu van de bewoners samen en worden de bestelde boodschappen rondgebracht door een vrijwilligster(ze rijdt dan zeker 150 km) met een geldelijke steun van de gemeente (1000 Zweedse kronen per week voor reiskosten). Een gemeenteraadslid, een professor in de cultuurgeografie en een debatredacteur van “Aftonbladet” ( een Zweedse krant) kwamen aan het einde van de reportage o.a. tot de conclusie dat mensen het heft zelf in handen moeten nemen, naar alternatieven moeten zoeken(combinatie van ideëel en commercieel), kijken naar de maatregelen die andere landen, zoals Noorwegen met dezelfde problematiek, nemen en natuurlijk gebruik maken van de diverse (EU-gesubsidieerde) programma’s.

Voor mij is dit geen onbekend verschijnsel. Ik woonde in Zweden ook in een klein dorpje, 30 minuten autorijden van de ‘bewoonde” wereld vandaan. Er woonden alleen nog maar 10 (!) oudere vaste bewoners, meer dan de helft van de huizen was een 2e huis, geen voorzieningen meer etc. Mijn huis was de al lang gesloten school! Ik ben daar toen gaan wonen voor de rust en natuur en daar heb ik volop van genoten! Ik had wel ideeën om het dorp leefbaarder te maken, werkgelegenheid te scheppen, meer vaste bewoners te trekken, maar daar is het helaas voor mij niet meer van gekomen.

De reportage kun je via internet nog zien via SVT.se, kies SVT play>program>uppdrag granskning. Online te zien tot en met woensdag 4 maart.

Groetjes/hälsningar
Marjon

Even wat toelichten!

 Foto: uitzicht over het meer vanuit de tuin op een late zomeravond

In de gesprekken die ik heb (gehad) over mijn “negatieve” ervaringen in Zweden, maar ook in reacties op mijn weblog, krijg ik nog wel eens opmerkingen als “maar in Nederland is het ook slechter geworden”, “ in Nederland is ook niet alles rozengeur en maneschijn”, “je schrijft/praat wel negatief over Zweden”, etc. etc. Daarom…. Tijd om één en ander toe te lichten!!

Ik heb heimwee naar Zweden!
Ik mis het land om de natuur, de rust, de ruimte, de schoonheid, de prachtige winters en het mooie voorjaar. De prachtige, lange zomeravonden en de mooie winterluchten. De besneeuwde wegen en paden die beschenen worden door een heldere maan, waardoor de “donkere” wintermaanden iets magisch krijgen. Het zingende ijs op het meer als het vriest dat het kraakt! De bijzondere ervaring dat je een prachtige sterrenhemel kunt zien door het gebrek aan vervuilend licht van bebouwing. Het overweldigende noorderlicht.
Ik mis het opwindende gevoel bij het zien en/of horen van elanden, lynxen, wolven, grote herten. Stuk voor stuk fantastische, imponerende dieren die gewoon door de grote tuin of op het bevroren meer grenzend aan de tuin liepen. Ik mis mijn fantastische vrienden daar, de leuke mensen die ik er heb leren kennen.
Ja…. Ik heb heimwee, een gevoel dat ik nooit eerder heb gehad.

Ik schrijf en praat kritisch over Zweden. Daarmee zeg ik iets over Zweden. Ik zeg dus niet dat het in Nederland goed is! Daar gaat het namelijk niet om.
Ik heb bepaalde negatieve ervaringen in Zweden gehad, vrienden en bekenden en mede-projectdeelnemers van mij (Nederlanders, Engelsen, Duitsers, Zweden, Koerden, Palestijnen, Irakezen, Russen) hebben óók negatieve , vergelijkbare ervaringen.
Ik vind dat ik die negatieve ervaringen mag vertellen, dat mensen mogen weten dat het land niet alleen maar rozengeur en maneschijn is. Veel mensen in Nederland die ik ken, hebben nl. het beeld dat in Zweden álles fantastisch georganiseerd is: goed onderwijs, goede gezondheidszorg, een goed sociaal stelsel, etc. Mensen hebben een ideaalbeeld van Zweden, ze zien het land door een roze bril.
Geen enkel land is perfect. Ook Zweden niet.

Ik realiseer mij dat mijn verhalen gekleurd zijn door mijn ervaringen en hoe ik naar een samenleving kijk en die beleef. Ik weet dat er mensen zijn die deze negatieve ervaringen niet hebben. Gelukkig maar! Ik ken ook Nederlanders in Zweden die zich absoluut niet bezighouden met wat er in de samenleving speelt.
Voor iedereen is het deel uit maken van welke samenleving ook, verschillend. We zijn allemaal unieke individuen, met onze eigen levensvisie en ervaringen. Daardoor reageren we allemaal anders op dingen die gebeuren.
Iedereen die mijn stukjes leest, moet dan ook zelf weten wat hij/zij met de informatie doet.
Wat je ook kiest, het is jouw keuze.

Met vriendelijke groet,

Marjon

De Zweden en WERKEN !!

Foto: Kerstkaarten om te versturen op
http://www.visitsweden.com/

Gisteren heb ik een pakketje van bijna 9 kilo naar de posterijen gebracht om te versturen naar Engelse vrienden in Zweden. Ik ben wekenlang bezig geweest om allerlei, voornamelijk Nederlandse, lekkernijen te verzamelen. De doos zit dan ook vol met hagelslag, fruithagel, stroopwafels, chocoladekransjes, ontbijtkoek in blik van de échte bekende ontbijtkoekmaker, een stroopstick, een banketstaaf, echt Nederlands kerstbrood, etc. Én een pakketje scones-mix volgens Oud-Engels recept, kunnen ze zich weer heel even in Engeland wanen! Toen deze vrienden in de zomer van 2007 op bezoek in Nederland waren, hebben ze van al die Nederlandse lekkernijen genoten en een hele lading mee naar Zweden genomen. Maar dat is al lang op en ik vond dat ze het wel verdiend hadden om zo'n kerstpakketje te krijgen.

Goed, terug naar het postkantoor. Op mijn vraag of het pakketje nog vóór de kerst aan zou komen was het antwoord: het duurt 2-4 werkdagen maar is ook afhankelijk van de posterijen daar in Zweden. Nou hoop ik maar dat de Zweedse Posterijen een uitzondering op de regel zijn dat Zweden niet zo heel hard werken en vreselijk laks kunnen zijn. De Nederlander die al een poos in Zweden woont, weet waar ik het over heb! Maar voor alle andere Nederlanders die het niet weten, komt hier een leuke opsomming.

Ik bestelde de loodgieter. Én de reparateur voor het dak. Ze zijn nooooiiiiiit geweest! Waarom niet mag Joost weten! Ook ben ik een keer achter de regels aan geweest voor de verhuur van gymnastiekzalen bij de gemeente. Ik heb diverse keren gebeld, ben 2 keer persoonlijk langs geweest, maar ik heb nooit die regels gekregen!!
Een Zweedse collega liet haar badkamer verbouwen. Ze hebben werkelijk mááááánden in de rotzooi gezeten! De werklui kwamen gewoon niet opdagen of ze hadden nog een andere klus te doen!
Van een Nederlander met een eigen klussenbedrijf in Zweden hoorde ik dat hij een keer op vrijdagmiddag naar meerdere bedrijven belde om nog voor het weekend allerlei materiaal te krijgen voor de klus waar hij mee bezig was. Hij kreeg bij allemaal als antwoord dat hij maandag maar terug moest bellen, want ja.... het was al wel vrijdag en ze namen geen bestellingen meer op! Gelukkig vond hij uiteindelijk nog 1 bedrijf dat wel wilde leveren, dus zijn klus werd gered. Tja....

Nou denk je misschien, beste lezer, dat ik en die anderen gewoon pech hebben gehad en dat het ligt aan de provincie Dalarna, waarin ik woonde. Helaas..... het is een algemeen bekend verschijnsel.
Gisteren stond in "The Local", de Engelstalige wekelijkse nieuwsbrief over Zweden, een heel artikel over DE Zweden en werken. Wist je dat:

• Zweden gemiddeld per jaar van de 260 werkdagen, 130 dagen niet werken?
• Deze 130 dagen opgebouwd zijn uit 76 dagen aan vakantie, feestdagen, ziekte van henzelf of hun kinderen, het thuis doorbrengen wachtend op bestellingen en omdat de kleintjes niet naar de opvang kunnen
• De resterende 54 dagen op het werk "gebruikt" worden voor koffiedrinken, niet direct beginnen te werken maar kletsen, persoonlijke dingen regelen/nakijken etc., lange lunches, eerder op vrijdag naar huis, aan privé-fitness doen in de baas zijn tijd, etc.

Wordt daar nou niks van gezegd? zul je denken. Vaak niet, want Zweden houden niet van confrontaties. En als ze wel geconfronteerd worden, dan hebben ze altijd wel een smoes! En de baas trapt daar in (!!????)
Hoeveel Zweden werken er eigenlijk? Naast het officiële werkloosheidscijfer van 6% (dit is in werkelijkheid meer, maar werklozen die bijvoorbeeld in een " re-integratie-programma" zitten worden niet meegeteld!) is 4% ziek en nog eens 10% werkt niet en heeft een met Nederland vergelijkbare WAO-uitkering. Dus tenminste 20% van de bevolking tussen 18-65 jaar werkt niet! Zweden is de koploper in Europa wat betreft ziekteverzuim en het verspillen van tijd.

Het is maar dat je het weet !!

Hälsningar/groeten

Marjon

Waar woon je goedkoper, in Zweden of Nederland?

Er wordt vaak gezegd dat wonen in Zweden goedkoper is dan in Nederland. De huizen zijn goedkoper, je hoeft niet apart te betalen voor een ziektekostenverzekering, de elektriciteit is er goedkoper, en wellicht zijn er nog meer redenen. Maar is dat wel zo??

Ik heb maar even een rekensom gemaakt, die helaas niet representatief is. Qua inkomsten ben ik uitgegaan van het Nederlandse minimumloon. Wat betreft de kosten voor wonen , ziektekosten en auto in Nederland ben ik uitgegaan van de kosten voor 2 volwassen personen per maand. Bij een eigen woning met hypotheek(in Nederland) ben je waarschijnlijk meer kwijt dan het door mij genoemde bedrag aan huur! Daarnaast heb je dan geen recht op huurtoeslag!

De meeste Nederlanders die naar Zweden verhuizen, tenminste die ik ken en waar ik tegenwoordig over lees, kopen een huis. Dat doen ze vaak uit de overwaarde van de verkoop van hun Nederlandse woning en/of spaargeld.Vanaf €50.000,- heb je al een aardig huis op het platteland vanaf Midden-Zweden en noordelijker! Ik ga er vanuit dat je na aankoop toch nog wel drastisch aan het verbouwen slaat, want veel Zweedse huizen (vnl. op het platteland, bijv. in Dalarna) voldoen qua keuken, badkamer, warmtevoorziening e.d. niet aan de Nederlandse (hoge) eisen. Dus reken ik op een extra post van €200,-- per maand aan hypotheek (als je er een poosje woont en inkomsten hebt, lukt het meestal wel om een hypotheek te krijgen). De elektriciteit in Zweden is goedkoper, maar je verbruikt heel wat meer. Een gemiddeld huishouden(vrijstaand huis) verbruikt 25.000 kWh per jaar à gemiddeld 1 kroon per kWh (Het kan meer of minder zijn bij dezelfde energieleverancier, afhankelijk van te betalen belasting die per provincie kan verschillen). Gebruik van gas komt in Zweden nauwelijks voor. Voor water heb ik niets gerekend, omdat velen op het platteland een eigen waterbron en waterpomp hebben. Kost natuurlijk wel stroom! Hier gaan we dan:

Kosten per maand Nederland : huur €500; gas/elektr/water €160; ziektekostenverzekering uitgebreid 2 volwass. + eigen risico €260; Tel/internet/tv € 70; Totale kosten: €990.
Kosten per maand Zweden: hypotheek €200 ; electriciteit/water €208; geen ziektekostenverzekering; Telefoon/tv/internet 70 + 17(kijk/luistergeld)=€87; Totale kosten: €495

Inkomsten per maand Nederland: Minimumloon netto €1160; Zorgtoeslag €122; Huurtoeslag €258; Totaal inkomsten: € 1540
Totale inkomsten per maand Zweden: minimumloon (nederl. standaard) €1160. Geen huur- en zorgtoeslag.

Inkomsten minus uitgaven Nederland: 550
Inkomsten minus uitgaven Zweden :665

Het verschil is dus 115 euro in het voordeel van Zweden. Maar…… :

Levensmiddelen
Kosten van boodschappen kunnen ongeveer gelijk liggen. Dan moet je in Zweden wel heel bewust inkopen. Toen de Lidl er nog niet was in Zweden, betaalde ik 3 x zoveel voor de boodschappen bij de ICA, Konsum en Hemköp. Als je dus niet naar de Lidl gaat, moet je er toch echt wel op rekenen dat je zeker €200 per maand meer kwijt bent. En dan ben je duurder uit dan in Nederland. Dus…… leg een groentetuin aan, ga bessen e.d. in de geschikte jaargetijden zoeken, maak het fruit uit je tuin in etc. etc.
Elektriciteit
De kosten van je elektriciteit kun je omlaag krijgen door zelf voor hout te zorgen (omgevallen bomen uit bos, op je eigen erf etc.) en te stoken met een houtkachel. Is wel heel veel werk! Kijk ook naar de andere mogelijkheden en laat je goed voorlichten! (Pelletsbrander, Berg – of Meerwarmte, Zonnewarmte! Etc . Dit is wel een behoorlijke investering, maar kan ook veel besparen.)
Vakantiegeld
In Nederland krijg je 8% vakantiegeld per jaar over je jaarinkomen= €1113. Dus bijna 1 extra maand. Dat is per maand bijna €100 meer. In Zweden krijg je wel vakantiegeld, maar dat is een reservering voor de periode dat je vakantie hebt om daaruit je maandloon te betalen.
Autokosten
In Zweden betaal je minder wegenbelasting. Toen ik er woonde, betaalde ik1/4 van het bedrag in Nederland. In mijn geval was dat in Nederland €40 per maand, dus €10 per maand in Zweden(Je betaalt het bedrag eens per jaar in één keer, opdelen in termijnen is niet mogelijk). Maar als je op het platteland woont en voor je werk veel moet reizen, kost je dat wel een heleboel aan benzine en onderhoud auto + winterbanden!. Een groot deel van de reiskosten krijg je bij veel woon-werk verkeer achteraf (bij je inkomstdeklaration) in juni van het daarop volgende jaar terug van de belastingen. N.B. Als je een nieuwe auto wilt aanschaffen, kun je die niet 100% financieren. Je betaalt zelf 20% aan!
Ziektekosten
Wat veel mensen vergeten is dat je heel veel van de ziektekosten in Zweden zelf betaalt. Behalve als je toevallig bij een bedrijf of instelling werkt waar ze een ziektekostenverzekering voor je hebben afgesloten. Dan ben je per maand maar zo’n €13,- kwijt voor het hele gezin! Als je een eigen bedrijf hebt, kun je zo’n verzekering afsluiten als je lid bent van de vereniging van eigenaren van eigen bedrijven!
Voor iemand die dit niet heeft, ziet het kostenplaatje er heel anders uit. Ik heb even op de site van de Landsting Dalarna gekeken wat de kosten tegenwoordig zijn en wat je zelf maximaal per jaar betaalt. Dit is een bedrag van SEK 11.700,- dus €1170,-. Let op! Dit geldt per persoon! Voor 2 personen ben je dus per jaar €2340,- kwijt! Dat is dus per maand €200,-- extra aan uitgaven! Uitgesplitst is dit per persoon max. € 90,- voor bezoek huisarts, fysio e.d., max. €180,- voor medicijnen, €900,-- voor tandarts (maar zijn je kosten hoger dan €1500,- dan betaal je zelf 15% over dat meerbedrag). Als je weinig ziek bent en een uitstekend gebit hebt, ben je goedkoop uit. Maar als je veel ziek bent, en je gebit ook nogal wat moet ondergaan, en het gebeurt allemaal in een korte periode, dan ben je de klos. Meestal kun je wel een regeling treffen, maar als je geregistreerd bent bij Kronofogden(Zweedse BKR), dan krijg je zeer waarschijnlijk géén regeling en als je niet kunt betalen, dan krijg je je medicijnen niet mee!!
Als we uitgaan van het ergste, ben je in Zweden dus meer geld kwijt per maand aan ziektekosten dan in Nederland( in Nederland totaal € 3120 voor 2 volwassen personen, maar je krijgt dan wel zorgtoeslag waardoor je per maand slechts €138 kwijt bent!). Kinderen krijgen net als in Nederland gratis zorg.
Kinderbijslag
In Nederland krijg je voor kinderen, geboren na 1995, de volgende bedragen per kwartaal:
0-5 jaar: €193,75. 6-11: €235,24. 12t/m 17: 276,75. In Zweden zijn de bedragen per maand(!!) als volgt: 1 kind – €105,- , 2 kinderen € 220,- , 3 kinderen €360,- (tot 16 jaar). Je krijgt in Zweden dus omgerekend per maand meer!

Het nieuwe rekensommetje wordt dus in het ergste geval als volgt:
Inkomsten minus uitgaven Nederland :
saldo(zie boven): €550 plus vakantiegeld €100 plus geen extra ziektekosten plus kinderbijslag 2 kinderen (8 en 14 jaar) €170 minus wegenbelasting €40 = €780 te besteden per maand
Inkomsten minus uitgaven Zweden :
saldo (zie boven) € 665 plus geen vakantiegeld minus €200 ziektekosten plus kinderbijslag 2 kinderen (8 en 14 jaar) €220 minus wegenbelasting€10 = € 675 te besteden per maand

Pin je hier niet op vast, maar zo heb je wel een aardige richtlijn wat betreft inkomsten en uitgaven bij minimuminkomsten in beide landen en veel kosten door ziekte e.d.. Als je nu een koopwoning in Nederland hebt met hoge kosten, dan ga je er ongetwijfeld op vooruit. Je kunt voor jezelf in ieder geval bepalen hoeveel je moet reserveren voor ziektekosten, autokosten en energiekosten. Succes ermee!!

Groeten/Hälsningar
Marjon