Het duurt nog wel even.....

Op 6 mei schreef ik dat ik mijn blog ga veranderen, zowel qua inhoud als uitstraling. Maar...... dat duurt nog eventjes, ik ben er nog niet aan toe gekomen. 

De afgelopen twee maanden ben ik druk bezig geweest in mijn nieuwe huis, waarbij ik mezelf opnieuw versteld heb doen staan. Wie had gedacht dat ik weer op een keukentrap zou staan, plafondlijsten zou afplakken en muren verven? Ik in ieder geval niet! Het gaat erg goed met me en ik schrijf dat voor een groot deel toe aan het bijzondere en veelzijdige MS-programma dat ik nu al een dik jaar doe! Daarnaast leerde ik heel toevallig en heel even iemand kennen die, zonder dat hij het zich bewust was, bij mij iets in werking zette dat al geleid heeft tot (innerlijke) veranderingen. Ik ben er heel erg blij mee en dankbaar voor! 

 De komende weken doe ik het even rustig aan na deze intensieve maanden en wil ik genieten van het weer en de mooie omgeving. Ik gok er daarom op dat de wijzigingen op dit blog eind augustus/begin september doorgevoerd zullen worden. 

Vandaar, lieve mensen: nog even wachten.......

Groetjes/hälsningar

Marjon

Change!!

Een heleboel veranderingen!
Wat heerlijk, het is voorjaar! Een periode van nieuw leven, dat alles in bloei staat en de temperaturen aangenamer worden.
De winter is voorbij, de eerste zonnestralen geven direct energie. En die energie heb ik nodig in deze tijd van positieve veranderingen.
Allereerst: Ik ga verhuizen! Het dorp ten oosten van Emmen waar ik bijna vijf jaar gewoond heb, ga ik verruilen voor een fantastisch mooie plek! Mijn nieuwe huis is net afgebouwd, aangepast aan de eisen van deze tijd en zóó mooi!! Ik heb er zin in, een nieuwe start op een mooie, nieuwe plek! Natuurlijk laat ik hier ook leuke mensen achter, maar dat contact zal met enkelen van hen zeker niet verloren gaan!
Ook dit blog gaat veranderen. Ik ben er in de loop van 2008 vol enthousiasme aan begonnen en het heeft een nuttige functie gehad. O.a. om voor mezelf te verwoorden wat ik voelde voor het land Zweden nadat ik er vier-en-een-half jaar gewoond had met alle ups en downs. De eerste jaren van dit blog had ik nog een haat-liefde verhouding met Zweden, maar gelukkig is het weer een liefdesverhouding. Mijn 'stukjes' gingen over mijn belevenissen in Zweden en over dingen die ik interessant vond.
Die periode is nu voorbij en daarom gaan de blogberichten veranderen, niet alleen qua inhoud maar ook qua uitstraling. Hoe mijn blog eruit gaat zien ben ik nog niet helemaal uit, daar zit ik nog op te 'broeden'. Maar anders wordt het zeker! Kom terug in juli en laat je dan aangenaam verrassen!

Een fijn voorjaar!
Vänliga hälsningar
Marjon

Weer thuis in Zweden

Toen ik deze zomer voor het eerst sinds 5 jaar weer voet op de Zweedse bodem zette, voelde het alsof ik thuis kwam.  Het was niet alleen dat ik wist dat ik in Zweden was en het aan alles zag, maar het rook zelfs Zweden……  Wat een overweldigend gevoel, mijn hart leek uit elkaar te barsten van vreugde, weemoed, verlangen, herkenning, heimwee…alles tegelijk.    

Wat had ik naar deze reis uitgekeken! Vorig jaar was ik er nog niet zo zeker van dat ik dit zou kunnen doen omdat het toen een poos wat minder goed met mij ging, maar begin dit jaar voelde ik dat ik het wél kon en heb ik alles op alles gezet om het te doen slagen.  Mijn al enkele jaren bestaande wens begon langzamerhand de vorm aan te nemen van een echt plan. Mijn meerdaagse, buitenlandse citytrip deze zomer was een mooie testcase: het ging in alle opzichten zo fantastisch dat ik deze vakantie in Zweden vol vertrouwen tegemoet kon zien.

En wat was het een beloning, geweldig!  Ik ben naar mijn ‘oude’ dorp gereden,  heb geliefde plekken bezocht,  ben bij verscheidene vrienden gezellig op de koffie geweest,  ik heb heerlijk gewandeld en mij af en toe als een echte toerist gedragen en genóten. 

Ook al voelde het alsof ik nooit was weg geweest, toch zijn er in die vijf jaren allerlei dingen veranderd. In mijn hoofd zat de herinnering,  hoe het was, maar dat strookt natuurlijk niet helemaal met de werkelijkheid.  Ik wist bijvoorbeeld al dat mijn oude huis een nieuw dak had gekregen en helemaal opgeschilderd was, maar het was toch een aangename verrassing om het in werkelijkheid te zien. Omdat de huidige eigenaren er niet waren heb ik 'stiekem' door de ramen gegluurd en zag ik nog meubels van mij staan, die ik bij de remigratie achter had moeten laten. Wat een rare gewaarwording! 

Op mijn weg naar het dorp constateerde ik dat er aardig wat bos was gekapt, maar er was ook heel wat gegroeid.  Sommige ‘open’ plekken  waar ik vroeger de elanden kon zien lopen, waren nu dicht gegroeid. Het ‘paadje’ de heuvel op tegenover het huis was gedeeltelijk overwoekerd en daardoor niet meer zo goed zichtbaar.  Ook voorbij het dorp waar ik regelmatig liep, was de natuur haar gang gegaan. Wat verandert er dan veel in vijf jaar!   

Behalve de plekken met herinneringen die mij emotioneerden, ben ik ook op nieuwe plekken geweest. Ik heb o.a. door prachtige, authentieke dorpjes gereden en het Zorn museum bezocht.  Tevens ben ik (weer) in Nusnäs geweest, waar ik eindelijk mijn felbegeerde souvenirs heb gekocht!  

Het was goed om terug te zijn en leuk om met zoveel mensen gesproken te hebben die stuk voor stuk aangenaam verrast waren over de ‘nieuwe’ Marjon.

Het mooie van deze reis is dat het niet alleen een  afsluiting van het (Zweden) verleden was, maar  een extra 'boost' aan mijn leven heeft gegeven: nieuwe inzichten en inspiratie!

In de rechterkolom heb ik wat foto’s van mijn vakantie op dit blog gepubliceerd in de vorm van een diavoorstelling. Ik heb er bewust voor gekozen geen foto's te plaatsen van de vrienden en bekenden die ik gefotografeerd heb: dat blijft privé.
Veel kijkplezier!

Vänliga hälsningar

Marjon

Bezint eer gij begint!

Op de valreep van het oude jaar komt dan hier eindelijk mijn reeds lang beloofde nieuwe item.  Het kwam er gewoon niet van: vanaf begin november tot half december had ik zoveel dingen om mij mee bezig te houden(revalidatie, aanvraag WIA-uitkering, e.d.) dat ik niet de rust had om een stuk te schrijven.

Het onderwerp waar ik nu over schrijf lag al een poosje ‘op de plank’: de basis voor een goede emigratie.

Met de basis bedoel ik in dit geval de thuissituatie, je gezin: de relatie met de persoon/personen met wie je samenleeft. Alles valt of staat met een goede relatie, JUIST als je samen emigreert. Je komt in een vreemd land met een andere cultuur en andere (ongeschreven) regels, je moet op zoek naar werk of je eigen bedrijf opstarten, je gaat er naar school of de universiteit, je moet je draai vinden, de nieuwe taal leren, inburgeren. Je zult ongetwijfeld tegenslagen krijgen. Iedereen gaat daar anders mee om, maar het belangrijkste is dat je elkaar steunt, van elkaar op aan kunt, in goede en in slechte tijden. Als die basis niet goed is, als je elkaar verwijten gaat maken, niet serieus neemt …..dan wordt het heel erg moeilijk.

 Je wilt er niet aan denken dat dit je kan overkomen, maar toch gebeurt het regelmatig. Ik ken diverse families bij wie het niet goed ging. Vervallen in overpeinzingen als ‘had ik maar….’ , ‘als ik nou…’  hebben weinig zin. Dat is achteraf  praten.

Ik wil een ieder aanraden om dit aspect bij je keuze om te emigreren te laten meewegen. Ook al heb je alles vóór de emigratie nog zo goed uitgezocht en geregeld,  praat ook hierover. Misschien heb je al eerder in een moeilijke situatie gezeten, hoe ging je daar toen mee om? Wat kun je van de ander(en) verwachten als jullie (weer) in zo’n situatie belanden, maar dan in een ander land? Zijn jij, je partner en de andere gezinsleden geestelijk sterk genoeg om zoiets aan te kunnen. Zijn er persoonlijke 'ongemakken' waar je rekening mee moet houden, bijvoorbeeld een lichamelijke of geestelijke handicap/ziekte? Want iemand kan daardoor volkomen anders reageren dan je verwacht. Het is misschien ook handig om van te voren wat meer informatie in te winnen over de gevolgen van een emigratie voor iemands ziekte en functioneren. 

Ik wens je veel succes met het nemen van een besluit ten aanzien van een eventuele emigratie!

Maar eerst.............

Ett Gott Nytt År och En God Fortsättning!!

Marjon

'Mormor' en 'dotterdotter'

Het leuke aan (vreemde) talen is dat je niet alleen bezig bent de taal te leren en te beheersen, maar dat je de bewuste taal ook gaat vergelijken met je moedertaal. En dan ontdek je nogal eens dat die andere taal soms wat logischer is dan je eigen taal. 
Neem maar eens het simpele zinnetje: mijn tweede kleindochter is geboren. Nou is dat in dit geval ook nog helemaal waar, ik ben voor de tweede keer oma geworden. Als je wel weet dat ik een zoon en een dochter heb, maar niet weet wie van de twee de dochter heeft gekregen, dan vraag je je af: is dat een kind van je zoon of je dochter?
In het Nederlands moet je dat uitleggen, in het Zweeds niet. Zulke verschillen vind ik nou leuk! 

Mijn tweede kleindochter is de (tweede) dochter van mijn dochter. In het Zweeds zeg je dan dotterdotter (dochterdochter). Als het kind de dochter van mijn zoon zou zijn, dan zeg je sondotter (zoondochter). Erg simpel, maar heel duidelijk. 
Mijn kleinkinderen zullen in het Nederlands oma tegen mij zeggen. Maar ze hebben twee oma's. Ook hiervoor heeft het Zweeds die praktische oplossing: je bent óf  mormor, óf farmor: oma van moeders kant of oma van vaders kant. Opa's zijn morfar of farfar: opa van moeders kant of opa van vaders kant.
Zoals je misschien al is opgevallen komt eerst de relatie tot de persoon in de eerste graad, nl.   dotterdotter en sondotter, mormor en farmor en dan de relatie tot de persoon in de tweede graad(dotterdotter, sondotter, mormor en farmor). 
De Zweden doen dit niet alleen bij verwantschappen in de rechte lijn, maar ook bij aanverwantschap. Een tante van moeders zijde(zus/schoonzus) is een moster en een tante van vaders zijde  een faster. Moster is de samenstelling van mor(moeder) en syster(zuster) en faster van far(vader) en syster (zuster). Het zelfde geldt voor oom: morbror(broer/zwager van moeder) en farbror(broer/zwager van vader). 
Trouwens, 'mor' en 'far' zijn ingekorte woorden van 'moder' en 'fader'. En dat spreek je nagenoeg hetzelfde uit als het Nederlandse moeder en vader. 


Ik heb er dus een dotterdotter bij en ben voor de tweede keer mormor!! 

Groeten/Hälsningar
Marjon

Van alles en nog wat!!

Beste mensen, 

Tot mijn schrik zie ik dat ik voor het laatst op 20 december heb geschreven. Hoogste tijd dus om wat van me te laten horen. 

Het leven begint voor mij weer een klein beetje normaal te worden. Het valt me wel erg tegen dat het zo lang duurde voor ik me weer een beetje fit voelde, maar dat is normaal, hoorde ik van de artsen. Daarnaast heeft de bestraling nog steeds effect op mijn borst en ik kreeg te horen dat de steken en krampen nog wel tot een jaar na de bestraling kunnen blijven. Verder ben ik nog erg kortademig(nee, niet meer gerookt sinds 14 september 2009 !!) en met wandelen kom ik nog steeds niet op de helft van wat ik kon. Nou is het winterweer ook niet echt uitnodigend geweest, d.w.z. niet voor mij met mijn verergerde evenwichtsstoornissen. Maar...nog eventjes en dan heb ik alle controles voor de borstkanker en de MS gehad en kan ik me echt richten op de toekomst. Dan is de sneeuw hoop ik ook weg. 

Ik ben niet heel erg bezig geweest met  "Zweedse" zaken het afgelopen half jaar, maar  het volgende is mij bij gebleven:

• We hebben in januari de licentiejacht op de wolven gehad om het aantal wolven in Zweden te verminderen.  Er mochten 27 wolven doodgeschoten worden (het werden er 28) en dat gebeurde voor het grootste deel al op de eerste dag! De Zweedse roofdierenvereniging  is van mening dat de jacht op wolven geen wetenschappelijke basis heeft en strijdig is met de EU regels en wetgeving voor natuurbescherming. De natuurbeschermingsvereniging zal Zweden aangeven bij de EU-commissie hiervoor.  Omdat er dit jaar voor het eerst een licentiejacht is (in tegenstelling tot de beschermingsjacht) is er erg veel commotie over ontstaan. De discussies laaiden overal weer op, niet alleen in de regionale kranten!! Voor de duidelijkheid: ook ik ben tegen deze licentiejacht. 
• Saab is "gered" door Spyker.  Uiteraard ben ik erg blij voor de Saab medewerkers, maar ik ben toch wel benieuwd hoe het gaat uitpakken.  Ik heb Spyker-baas Victor Muller verschillende keren geïnterviewd zien worden, ik kan nou niet zeggen dat ik van hem gecharmeerd ben. Maar wat telt is wat hij uiteindelijk presteert!
• Vanaf 1 juli dit jaar zullen bepaalde ernstige niet-opgeloste misdaden(zoals o.a. moord, schending van de mensenrechten, genocide en terrorisme) niet meer na 25 jaar verjaren. Dat betekent o.a. ook dat de zaak van de nog steeds niet opgeloste moord op Olof Palme (1986) open zal blijven. Dus .... wie weet komen we ooit nog te weten wat en wie er achter deze moord zat.

Privé heb ik me uitermate goed vermaakt met de Millennium-trilogie (in het Zweeds) van Stieg Larsson en de eerste twee films (zonder Nederlandse ondertiteling). Jammer dat ik de boeken uit heb, maar ....wie weet komt ooit nog het vierde boek uit. 

Ik zal me de komende tijd weer wat meer bezighouden met de ins en outs van Zweden en ook weer eens  programma's als "Uppdrag Granskning " en   " Dokumentär " bekijken. 

Välkommen åter!!

Hälsningar

Marjon

De eerste 7 dagen bestraling

Hallo mensen!!

Even een bericht hoe het mij tot nu toe vergaat met de bestraling. Gisteren was mijn zevende dag (van de in totaal 28). En ik begin er helaas al aardig last van te krijgen.
Vorige week maandag was mijn eerste keer. Alles werd goed uitgelegd door de laboranten, ze zijn erg aardig allemaal. Ik heb even geteld, maar in totaal krijg ik ongeveer 35 SECONDEN bestraling. Eerst van links, dan recht van boven, en dan van rechts.Met ieder een verschillende duur/intensiteit. 
Direct al de eerste dag had ik na de bestraling het gevoel alsof er wat in mijn borst gebeurde. Ik kan het niet precies omschrijven, maar het zijn soms steken en een vrijwel constant vervelend zeurderig gevoel. Af en toe ook pijn. Maar ik dacht in eerste instantie.... ik verbeeld het mij. Maar toch de volgende dag voor de zekerheid maar even gevraagd. En ja hoor, dat de bestraling zijn werk doet, nl. lichaamscellen ernstig beschadigen (de kankercellen gaan dood, de goede cellen kunnen zich uiteindelijk weer herstellen) kun je voelen. Sommige mensen merken niks, anderen weer erg veel. Ik behoor dus tot de laatste categorie.
De tweede dag van de bestraling kwam de volgende reactie erbij: ik kwam onder het apparaat vandaan en zag dat een gedeelte van mijn borst rood was. Ik schrok me dood, want in het boekje had ik gelezen dat dat pas na 2 à 3 weken komt. Een laborante vertelde mij dat sommige mensen dit al in het begin hebben maar dat het vaak na een paar dagen overgaat en dan pas weer begint na zo'n 2 weken.
Ik ben ook hier weer de uitzondering op de regel...... want dat gedeelte van mijn borst blijft rood en wordt steeds roder. Ik voel nu zelfs al tijdens de bestraling zelf dat mijn borst warm wordt. Het is het gedeelte waar de tumor gezeten heeft en dat extra bestraling krijgt. En dat is van mijn tepel naar de binnenkant en de onderkant van mijn borst. Ik heb meteen dezelfde dag nog een speciale zalf opgehaald bij de patiënten service op radiologie. Dus iedere keer na de bestraling smeer ik het direct in, want anders brandt het helemaal. Het is al behoorlijk gevoelig, en doet regelmatig ook pijn, maar het is nu nog goed te verdragen.
Sinds maandag begint ook de rest van mijn borst wat mee te kleuren en te jeuken. Ik ben hier natuurlijk helemaal niet blij mee, maar ja ik kan er weinig aan doen. Ik moet maar rekening houden met het ergste en dat is dat mijn huid helemaal kapot kan gaan, met blaren en al. Met zo'n hevige reactie al in het begin van de bestraling is dit een realistisch scenario. Want ik moet nu nog wel 20 keer heen!!

En dan natuurlijk het gereis erbij. De ene dag vertrek ik 's ochtends, de andere keer tussen de middag of later in de middag. Bijna geen dag gelijk. En iedere keer ben ik tussen de 3 uur en 3,5 uur van huis. Best vermoeiend. En niet iedere dag krijg ik dus de mogelijkheid om even een middagslaapje te doen. Ik ben daarom al wel bezig om 's avonds wat eerder naar bed te gaan. Zodat ik genoeg slaap krijg. Dat is ook ter voorbereiding op de komende weken, waarbij ik regelmatig 's ochtends al voor 08.00 uur wordt opgehaald. Dus vroeg uit de veren!!
Ik ben in ieder geval blij dat ik mijn warme eten goed geregeld heb en dat ik, sinds ik terug ben uit het ziekenhuis, huishoudelijke hulp krijg. Want ik moet er niet aan denken dat ik nu ook nog uitgebreid boodschappen zou moeten doen, koken, e.d. Ik ben iedere dag echt moe, vooral als ik net weer thuis ben uit het ziekenhuis.

Afgelopen maandag is mijn dochter met mijn kleindochter ook even in het UMCG geweest bij mijn bestraling. Dat mag, stimuleren ze zelfs, zodat familie en vrienden snappen waar je het over hebt. Behalve de bestraling hebben we ook nog even gezellig zitten kletsen en moeten lachen om mijn kleindochter, die weer erg ondernemend bezig was.

Geestelijk/emotioneel heb ik het af en toe wel moeilijk met alles. Ik schreef het pas nog aan een vriendin: ik heb het gevoel dat ik in een sneltrein zit en dat ik door móet naar het eindstation. Ik heb geen mogelijkheid om uit te stappen. Als ik dit achter de rug heb, moet ik maar terug met het boemeltreintje om de tussenstops alsnog aan te doen.
Ik merk ook dat de spanning (waar ik al vanaf  begin maart last van heb toen ik ziek werd en die alleen maar erger is geworden door alles wat er sindsdien gebeurd is) zijn tol begint te eisen. Ik zit weer helemaal vast in mijn nek en schouders en maandag ging ik bijna door mijn rug, waar ik nog behoorlijk last van heb. Een beetje spannende film op de tv, ook kinderfilms!!, zet ik er af: de spanning kan ik gewoon niet aan.
Ik probeer maar van dag tot dag te leven. Iedere dag zie ik wel weer hoe ik mij voel en wat ik kan. Ik probeer in ieder geval dagelijks een wandeling te maken,wat in het huishouden te doen, ik doe ontspanningsoefeningen en oefeningen om mijn rug en nek weer wat losser te maken. Van mij afschrijven, er met mensen over praten en een huilbui helpen ook. En de boel toch maar positief blijven zien.Gelukkig heb ik wat mensen om me heen die regelmatig informeren hoe het gaat en soms krijg ik een kaartje of aardigheidje uit volkomen onverwachte hoek, wat mij dan weer tot tranen toe ontroert.

Ondanks alles kan ik genieten van het mooie herfstweer met de nu prachtige kleuren!! Als ik mag kiezen welke route we rijden van en naar het UMCG, dan kies ik voor de mooiste: het is nu zo fijn om door Drenthe te rijden en ik geniet zo van al die kleuren. Dus ik probeer op die manier het aangename met het onaangename te combineren. En verder ben ik erg blij met de Zweedse boeken die ik uit Zweden toegestuurd heb gekregen en heb ik mezelf even een beetje verwend met iets leuks wat ik al een poosje wilde hebben. En ik ben nog steeds erg trots op mezelf dat ik inmiddels al 6,5 WEKEN van het roken af ben!! Dat hou ik toch maar mooi even vol!!


Dat was het even, lieve mensen!!
Groetjes

Marjon

De bestraling gaat beginnen!

Ik was van plan om een apart blog te maken i.v.m. de borstkanker, maar zie daar toch van af. Dus maar weer even hier een bericht.

Eindelijk..... de bestraling begint. Maandag is mijn eerste dag en 26 november is de laatste dag. Wat een eind.... vijfeneenhalve week, vijf dagen in de week met ziekenvervoer naar het UMCG (Groningen). Maar ik heb alles geregeld om het mezelf zo comfortabel en makkelijk mogelijk te maken: huishoudelijke hulp en voor iedere dag een warme maaltijd. Zodat ik niet dagelijks hoef te koken en de benodigde boodschappen moet doen.
Ik heb dat om twee redenen zo gedaan:
De eerste is dat je heel erg moe kunt worden van de bestraling zelf én de combinatie bestraling en reizen. Bij mij komt daar nog de moeheid van de MS bij. Omdat geen dag gelijk is qua tijd van bestraling (soms moet ik er heel erg vroeg zijn, dan weer laat in de middag) denk ik dat het uiteindelijk uitputtend zal zijn en zie ik mij aan het einde van de dag, vooral als ik net thuis kom na de bestraling, niet meer koken.
De tweede reden is dat ik door de MS bepaalde dingen niet meer echt goed kan doen. Na de borstoperatie heb ik ook nog eens veel meer problemen gekregen met fietsen en mijn evenwicht. Ik ging onlangs voor het eerst weer op de fiets naar de huisarts en knalde na nog geen vijf minuten bijna tegen een paaltje op. Nu is mijn limiet met fietsen zo'n 10 minuten terwijl ik vóór de operatie 25 minuten kon fietsen. Ik kan in ieder geval wel weer een half uur lopen, alhoewel mijn evenwicht me af en toe flink parten speelt. Ik kan bijvoorbeeld veel moeilijker recht vooruit kijken, ik moet veel meer naar de grond kijken. Want anders verlies ik mijn evenwicht. 

Ter voorbereiding op de bestraling had ik vorige week een uitgebreid onderzoek en een gesprek bij de radiotherapeut, die speciaal vanuit het UMCG naar het plaatselijke ziekenhuis was gekomen. En donderdags moest ik zelf naar het UMCG voor de CT-scan. Om uiteindelijk precies te laten af tekenen waar ik bestraald moet worden.

Voor iedereen die denkt: ach, nog even een bestraling en dan ben je klaar...... zo is het dus niet! 
Met de bestraling worden er cellen in je lichaam beschadigd, zowel de goede cellen als de kankercellen. De kankercellen verdwijnen er door, de goede cellen herstellen zich uiteindelijk wel weer.  Maar het heeft natuurlijk een (negatief) effect op je lichaam.
Door de bestraling heb ik allereerst een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, omdat mijn hart, door de plek waar de tumor zat, óók wat van de bestraling mee krijgt.  Ook mijn longen pikken  een graantje mee van de bestraling. Wat ben ik blij dat ik gestopt ben met roken 5 weken geleden!! Het alternatief voor de bestraling is borstamputatie. Maar dan moet de andere borst verkleind worden, omdat ik anders teveel uit "balans" raak ( ik heb BH-cupmaat E of F, dus aardig groot). Dat betekent nog eens twee operaties met narcose. En dan is het maar de vraag wat het effect op mijn mobiliteit en evenwicht zal zijn!
Ik hoefde er niet lang over na te denken..... toch maar die bestraling.
Maar de bestraling kan behalve de hierboven genoemde effecten, ook nog een aantal andere vervelende dingen veroorzaken. In de eerste plaats droogt je huid helemaal uit en wordt dun, kwetsbaar en gevoelig. Daarom mag je je borst tijdens de bestraling niet met zeep wassen en alleen maar deppen bij het afdrogen. Als je een gevoelige huid hebt, kan die behalve rood(gepaard gaande met jeuk) en droog worden, zelfs blaren gaan vertonen die ook nog eens kapot kunnen gaan. Daarom is het ook belangrijk om een hele zachte, ademende BH zonder beugels te dragen en daarover wat wijde kleding. Dus afgelopen zaterdag ben ik naar zo'n BH op jacht geweest en uiteindelijk gelukkig geslaagd. Maar de prijs was er ook naar, ik schrok me echt dood!! Een andere reactie door de bestraling is dat je borst vocht gaat vasthouden, waardoor die pijnlijk hard kan worden. Aan dit alles is weinig te doen. Als het nodig is krijg ik een speciale crème van het ziekenhuis voor de huid.
De moeheid zal ik ook moeten ondergaan. Veel rusten en zoveel mogelijk gezond en goed blijven eten is heel erg belangrijk, zodat je de nodige vitamines en energie binnen krijgt. Je wordt wat dit betreft in het ziekenhuis goed in de gaten gehouden.  


Wat een ontzettend grote afdeling is het trouwens. Er zijn intern allerlei bestralingsafdelingen met allemaal hun eigen letter. Ik moet bijvoorbeeld iedere keer naar afdeling "Linac D" voor de bestraling, maar je hebt ook Linac A, B, C, E en ik geloof zelfs nog F. Op al die afdelingen  worden mensen de hele dag door bestraald, van 's ochtends vroeg tot 's avonds 22.00 uur. Ook op zaterdag zijn deze afdelingen open voor de mensen die 6 dagen per week bestraald moeten worden (in ieder geval die een chemokuur hebben gehad).
Ik kreeg er een soort science-fiction-achtig visioen van: dikke rijen vrouwen  met ontblote borsten met hun nummer...... Achter elkaar bestraald worden.... de volgende alstublieft.


Ik denk maar zo...... ik ben blij dat het begint. Hoe eerder ik klaar ben. En vergeleken met nog niet zolang geleden heb ik geluk: toen moest je 7 weken lang heen, nu maar 5,5 week. Ik zal proberen het positief te blijven benaderen: als ik één week gehad heb, is het niet  "nog 4,5 week" maar  "ik heb er alweer een week opzitten".


Ik hou jullie op de hoogte!


Groetjes
Marjon

Borstkanker - deel II

"Hoeveel kan een mens verdragen?" is een opmerking die ik de laatste tijd nogal eens gekregen heb. Een echtscheiding, te horen krijgen dat je MS  hebt en dan óók nog eens borstkanker, alles binnen 4 maanden tijd.  Tja, ik kan er zo weinig op zeggen. Misschien juist wel omdat het achter elkaar doorgaat, heb ik nauwelijks tijd om er bij stil te staan. Ik móet wel door gaan, of ik nou wil of niet. En dan zit er toch ergens diep in mij een kracht die mij op de been houdt.

De operatie is achter de rug en het viel me mee. Alle enge voorbereidende dingen, zoals de radio-actieve stof die o.a. vlak bij mijn tepel werd ingespoten en het plaatsen van  de markeringsnaald in de tumor, vielen me 100% mee. Ik heb er nauwelijks wat van gevoeld.  Van de narcose ben ik niet beroerd geweest, 15 minuten nadat ik weer terug was op de zaal zat ik al brood te eten! Het enige waar ik mij ongerust over maakte was dat ik de eerste dag niet kon lopen! Maar gelukkig lukte me dat de tweede dag al wel. Ik zit nog steeds niet op het niveau van vóór de operatie, maar ik heb er goede hoop op dat het uiteindelijk wel weer beter wordt.  De "hap" uit mijn borst valt mij zelfs mee en de chirurg heeft er erg haar best op gedaan om het zo mooi mogelijk te doen. Het is een beste jaap geworden, van bijna tussen mijn borsten tot aan de andere kant van mijn borst. Maar gelukkig onderlangs.

Het vreemde is (of misschien wel juist niet vreemd) dat ik weer op mi jn gevoel vertrouw. Toen ik de knobbel ontdekte, WIST ik dat het foute boel was. En na de operatie WIST ik dat er geen kanker in de schildwachtklier gevonden zou worden. En ik had gelijk. De dagen vlak voor de laatste uitslag was ik wel nerveus, maar diep van binnen voelde ik me "safe".
Ik weet nu tenminste weer dat ik op mijn gevoel kan vertrouwen, dat ik daar op af moet gaan. Want dat heb ik heel, heel erg lang NIET meer gedaan. En nu ik op die jaren terug kijk, dan weet ik dat mijn gevoel me ook toen nooit bedrogen heeft. Maar ik heb er niet naar geluisterd..... met alle gevolgen van dien. Ik ervaar de MS en de borstkanker als een zeer ernstige waarschuwing. Dus ik hoop dat ik hier van geleerd heb. Dat ik niet weer in dezelfde valkuilen zal stappen.  En dat dit een nieuw begin is.
Ik moet nog even doorbijten. Ik ben nog herstellende van de operatie, die er toch wel behoorlijk is ingeklapt. Ik ben nog steeds erg moe en de bestraling moet nog beginnen. Dus die moeheid wordt alleen maar erger, juist ook door de combinatie met MS. Gelukkig ben ik al enkele weken geleden met roken gestopt. Zomaar, in één keer. Ik  laat alles maar over me heen komen, rust en goed eten zullen het belangrijkst zijn naast de dagelijkse ritten naar Groningen. Volgende week hoor ik wanneer ik begin.

Als alles achter de rug is, dan zal de emotie er wel dubbel en dwars uitkomen. Wat niet wil zeggen dat ik nu geen emoties heb! Als ik mijn dagelijkse wandeling gedaan heb en soms ook gewoon in een gesprek , dan komen  de tranen. Ik laat ze maar vloeien, ze komen niet voor niks...



Ik hou jullie op de hoogte!
Groetjes
Marjon

Borstkanker!

Je mag blij zijn dat je in Nederland woont, krijg ik van mijn verschillende vrienden in Zweden te horen. Wat fijn dat je zo snel wordt geholpen, dat je niet lang hoeft te wachten, zeggen ze.

Woensdag 2 september kreeg ik te horen dat ik borstkanker heb. Gek genoeg was ik ook opgelucht, want ik had alweer 2 weken hierover in de stress gezeten. Het ziet er naar uit dat ik op tijd ben, want de tumor is nog klein. Maar het is nog even afwachten of er al uitzaaiingen zijn, dat krijg ik pas 7-10 dagen na de operatie te horen. Behalve de tumor verwijderen ze ook de schildwachtklier om te zien of er al kankercellen inzitten. Als dat het geval is, dan komt er nog een operatie waarbij de lymfklieren in mijn oksel verwijderd worden én verder onderzoek. En dan zeker na de chemotherapie nog de 7 weken radiotherapie(bestraling) .

Mijn pech is ook nog dat ik MS heb. Er werd mij al meteen gezegd dat de kanker en de therapieën(bestraling en eventueel chemotherapie) een slechte invloed op de MS hebben. Maar waar ik nog niet bij stil gestaan had is dat de operatie en narcose al direct een negatief effect hierop kunnen hebben. Dat vertelde de anesthesist mij gisteren, en daar schrok ik toch wel van. Als dat zo is en het is blijvend, dan is dat maar zo. Ik heb ook geen andere keus: ik MOET die operatie en de therapieën ondergaan. Dan maar versneld achteruit met de MS, maar ik zal die kanker overwinnen.

Het wordt een zware periode, waarop ik mij lichamelijk en geestelijk aan het voorbereiden ben. Ik probeer zo regelmatig en gezond mogelijk te leven waarbij ik de komende 1,5 week mijn conditie zoveel mogelijk zal proberen op te krikken. Want 17 september is de operatie al.
Geestelijk voel ik me vrij sterk: ik heb heel sterk het gevoel dat ik hier wel doorheen kom. Als ik maar positief blijf, moed houd en niet opgeef. Ik ga een briefje maken voor de moeilijke periodes waarin ik het even niet zie zitten, zodat ik mezelf kan opladen. En gelukkig heb ik allemaal vrienden en familie bij wie ik terecht kan, die me steunen. En ik moet er natuurlijk voor zorgen dat ik geen bijkomende stress heb.

Ik ben in ieder geval blij, zoals mijn vrienden in Zweden zeggen, dat ik in Nederland woon. Een heel team van specialisten, verpleegkundigen, allerlei geestelijke ondersteuners staat voor me klaar. En ik krijg huishoudelijke hulp na de operatie. En als het heen en weer rijden met het ziekenvervoer voor de dagelijkse bestraling in Groningen (70 km hiervandaan) me te veel wordt, dan kan ik ook een poosje bij vrienden daar wonen. Fantastisch gewoon! Van een vriendin in Zweden kreeg ik al een heel goed Zweeds boek toegestuurd voor de afleiding en om de tijd door te komen.

Alhoewel dit weblog bedoeld is om over mijn haat-liefde verhouding met Zweden te schrijven, vond ik dit bericht toch wel even op zijn plaats. Ik zal ongetwijfeld wat minder vaak schrijven, en misschien ook wel een hele poos niet, maar ik zal proberen jullie op de hoogte te houden.

Groeten/Hälsningar
Marjon

Privacy

Stel je voor, er woont bij jou in de buurt iemand die je niet zo goed kent. Je stapt op hem af en zegt “ ik wil wel eens weten wat jouw inkomen is geweest in de afgelopen 2 jaren, hoeveel vermogen je hebt, hoeveel je in 2001 voor jouw huis hebt betaald en voor welke prijs je het nu verkocht hebt”. Wat denk je dat die persoon zegt? Volgens mij krijg je een antwoord dat het meest in buurt ligt van “wat gaat jou dat aan, bemoei je met je eigen zaken!!”. En terecht, denken wij dan. Stel je voor, wat een brutaliteit!

Maar nu woon je in Zweden. Ik heb zelf niet meegemaakt dat iemand dat zo rechtstreeks aan een ander vroeg (wel over gehoord), maar al die informatie kun je in Zweden gewoon opvragen en vinden van iederéén die er woont. Of je die persoon nu kent of niet.
Hè? hoor ik je zeggen, hoe kan dat nou? Mijn antwoord: Heel simpel. Deze informatie is in Zweden namelijk openbaar. Dat is geregeld bij wet. Dus met de instemming van het volk, aangezien Zweden een democratisch land is met een volksvertegenwoordiging.

Er zijn verschillende mogelijkheden om die informatie te verkrijgen. Je kunt bijvoorbeeld naar de belastingdienst gaan en opvragen wat iemands inkomen is geweest. Jaarlijks krijgen ook veel Zweden per post een brief van één of andere organisatie waarbij je boekjes kunt bestellen(tegen betaling) van jouw gemeente, provincie of van het hele land met de inkomengegevens van iedereen die meer dan zo’n € 12.500,-- per jaar verdient. Én je kunt jaarlijks in je plaatselijke/regionale krant lezen wie tot bijvoorbeeld de top 100 horen in jouw gemeente qua inkomen. Met foto en al. En verder kun je op internet zoeken: je typt iemands naam en woonplaats in en dan komt er wel één of ander bedrijf tevoorschijn (bijv. extrakoll.se) bij wie je per sms via een code iemands inkomen kunt opvragen. En er staat dan héél uitnodigend bij: Kolla vad jag tjänar, skicka ett sms. (Kijk wat ik verdien, stuur een sms.). Dat kan nu dan over het jaar 2008 (kost je €1,-) of over 2008 en 2007 plus wat die persoon zijn vermogen is(kost je €2,50). En niemand, ook niet de persoon over wie je informatie opvraagt, wordt er over geïnformeerd. Voila, zo simpel.
En de informatie over wat iemand voor een huis heeft betaald en wat hij er bij verkoop voor krijgt? Die eerste informatie kun je bij de verkopende makelaar krijgen, d.w.z. als iemand binnen zes jaar zijn huis weer verkoopt. De makelaar kan de aankoopprijs van het huis nl. verkrijgen bij “lantmäteriet” (de landmeetkunde). Het wordt dan vermeld bij de informatie over het te verkopen huis. Als het langer dan zes jaar geleden is, zou je de informatie ook nog op internet kunnen zoeken en/of bij de plaatselijke/regionale krant. Het is nl. gewoonte dat de “eigenaarwisseling” van huizen in de krant gepubliceerd wordt met informatie over wie het huis verkocht heeft, wie het gekocht heeft en voor welke prijs, of dat het geërfd is(wie laat het na en wie heeft het gekregen). Met voor- en achternaam. Heb je een huis te koop zien staan, bijv. op Hemnet.se of bij een Zweedse makelaar en je bent wel benieuwd wat het heeft opgebracht: kijk in de krant (of op internet) en je bent op de hoogte.

Ik heb, toen ik nog in Zweden woonde, een keer een email aan Skatteverket (belastingdienst) gestuurd met de mededeling dat ik niet wilde dat mijn inkomen openbaar was voor iedereen. Toen kreeg ik als antwoord: sorry, is geregeld bij wet. Ik heb er ook wel met verschillende Zweden over gesproken. Ze kijken je dan aan alsof ze het in Keulen horen donderen: zij vinden dat heel gewoon, ze zijn er mee opgegroeid, ze hebben er nog nooit over nagedacht. Je kunt natuurlijk wel allerlei scenario’s bedenken wie van deze informatie misbruik zouden kunnen maken. Criminelen bijvoorbeeld.

Toch vraag ik mij af: wat is nou het nut, het doel van het openbaar maken van al deze gegevens? Wie is daar nu bij gebaat? De burger die precies te weten kan komen wat iedereen in zijn omgeving verdient en als vermogen heeft? De verkoper van een huis? De koper van een huis? Is dit geboren uit het socialisme in Zweden? Heeft het te maken met sociale controle of het idee dat alle Zweden gelijk zijn?
Ik schreef het al eens eerder….. als er één land is waar ik de klassenstrijd heb gezien en nog steeds zie, dan is het Zweden. Deze "openheid" bevordert in ieder geval niet het dichten van die kloof.
En hoe zit het dan met je privacy, de bescherming van je persoonlijke gegevens? De Nederlandse overheid heeft nu een spotje op tv dat je je persoonlijke informatie niet te grabbel moet gooien op internet. Woon je in Zweden, dan kun je nog zo voorzichtig zijn, iedereen kan altijd wat over je vinden. In ieder geval over je inkomen, je vermogen en wat je voor een huis hebt betaald, gekregen en je eventuele winst. Ik blijf het met mijn Nederlandse achtergrond een onplezierig idee vinden.

Hieronder vind je de link naar het spotje van Postbus 51, over cybercrime, op youtube:
http://www.youtube.com/watch?v=GU7ho1E7yPI

Veilig internetten heb je in Zweden dus NIET helemaal zelf in de hand!!

Groeten/hälsningar
Marjon

Boeken en Zweden

Dat een Zweed weer eens erg bekend zou worden in Nederland is natuurlijk niet iets nieuws. Maar deze Zweed is een hype aan het worden, niet alleen in Nederland, maar internationaal. Ik heb het dan natuurlijk over Stieg Larsson, de schrijver van de thrillerreeks Millennium. Het lijkt wel of iedereen zijn boeken verslindt. Jammer dat hij het zelf allemaal niet meer kan meemaken, hij overleed vóór de publicatie van zijn boeken.
Het eerste boek in de reeks is inmiddels al (in Zweden en in het Zweeds) verfilmd en net in de Nederlandse bioscopen in première gegaan: "Mannen die vrouwen haten" ( Män som hatar kvinnor). Eigenlijk vind ik dat ik de reeks ook moet lezen, maar dan natuurlijk in het Zweeds. Het tweede deel heet "de vrouw die met vuur speelde" (Flickan som lekte med elden) en deel drie heeft als titel "gerechtigheid" (luftslottet som sprängdes). De film ga ik uiteraard ook zien. Daarbij heb ik de afspraak met een Zweedse vriend dat als ik de film gezien heb, ik zal laten weten wat ik er van vond.


Er zijn natuurlijk nog andere juweeltjes van boeken. Op dit moment lees ik een mooie, in het Zweeds vertaalde roman van de Noorse schrijfster Margaret Skjelbred, een familiedrama dat zich afspeelt in de Noorse provincie Vestfold, "Lärkhjärtan". Het is deel 1 van een trilogie, maar helaas... de andere twee boeken, "Vilse" en "Älvalek", heb ik niet.
Met deze 2 boeken erbij kom ik inmiddels dus al op 5 boeken die ik zou willen hebben. De regelmatige lezer van dit weblog heeft vast al eerder gezien dat ik nog meer op mijn verlanglijstje heb staan (maart 2009, "Allemaal interessante Zweedse boeken"). Ik vrees dat een bestelling via internet een duur grapje gaat worden bij een totaal van zo'n 15 à 20 boeken.

Een andere mogelijkheid is de boeken persoonlijk op te gaan halen in Zweden. Dan worden het meerdere vliegen in één klap: eindelijk weer eens naar Zweden, vrienden en plekken met herinneringen bezoeken, vakantie houden én de gewenste boeken in Zweden kopen.
Dat is natuurlijk veel duurder dan een bestelling via internet, maar ook veel leuker!!

Hoe ik het moet organiseren is een andere vraag: aangezien ik nog steeds geen auto kan rijden door mijn duizeligheid en evenwichtstoornissen en het de vraag is of ik dat ooit weer kan, zal ik óf samen met iemand in de auto die kant opmoeten, óf met het vliegtuig. Die laatste optie is niet echt fantastisch, want dan zit je weer met het gewicht van je bagage! Voorlopig zal het er niet van komen, maar ik ben natuurlijk al wel plannen aan het maken. En wat in het vat zit, verzuurt niet!!

Groetjes/Hälsningar

Marjon

Vrienden

Voordat ik naar Zweden verhuisde, had ik vrienden die bijna allemaal zeiden dat ze zeker eens bij mij in Zweden langs zouden komen. Er waren ook vrienden die niet langs zouden komen, maar met wie ik natuurlijk wel contact zou houden.
De realiteit is altijd anders. Van sommige vrienden heb ik nooit meer iets gehoord: ik belde in het begin wel naar hen, maar zij nooit naar mij. Bij anderen verwatert het contact. Met mensen van wie je niet veel verwacht, bleef al die jaren het contact bestaan. Een deel van de mensen die langs zouden komen, wisten blijkbaar opeens de weg niet te vinden terwijl ze vóór mijn vertrek regelmatig over de vloer kwamen.Voor die mensen is het blijkbaar toch "uit het oog, uit het hart". Ja, zo gaat dat!

Gelukkig maak je in je nieuwe land weer nieuwe vrienden. Het duurde eventjes, want de Zweden zijn niet altijd zo makkelijk toegankelijk. Maar als ik kijk met wie ik nog steeds vrienden ben, dan zijn het toch wel vaak mensen met wie je een bepaalde verbondenheid voelt: Europeanen die ook naar Zweden geëmigreerd waren en tegen soortgelijke dingen aanliepen. Én Zweden die wat verder kijken dan hun neus lang is, die niet zo bekrompen denken. Dat kom je natuurlijk overal tegen. Waar ik nu woon zijn ook mensen voor wie de wereld niet zo groot is.

Gelukkig hebben we internet. Door mijn eigen blog en de blogs van anderen heb ik mensen leren kennen die ik anders nooit had leren kennen. Door Facebook heb ik nieuwe mensen over de hele wereld leren kennen. Én oude vrienden en kennissen in Zweden terug gevonden, met wie ik na terugkomst in Nederland geen contact meer had.
Maar ook hier geldt: in sommige mensen raak je hevig teleurgesteld, met anderen bouw je een leuk contact op. Het is wat dat betreft net als in het "echte" leven! Met én door dit "schriftelijke" contact kun je lang de schijn ophouden. Je kunt het vergelijken met de "penvrienden" die je vroeger had: dikke handgeschreven brieven met mooie verhalen en af en toe een fotootje erbij. En als je ze dan in het "echt" ziet valt het na een poosje óf mee óf tegen.

Maar goed: vrienden zijn belangrijk. Mijn voorkeur gaat uiteindelijk toch uit naar persoonlijk contact, omdat je dan de lichaamstaal, de stem, de gezichtsuitdrukkingen erbij hebt. Sommige mensen wil ik daarom toch wel héél graag over niet al te lange tijd (weer) in het echt zien!

Ik zie wel wat de nabije toekomst brengt!

Groetjes/hälsningar
Marjon

Wilde bloemen !

Vandaag had ik een hondloze dag, dus ik had het rijk alleen. Ik had goed geslapen en aan het begin van de middag kreeg ik opeens het idee om een bos wilde bloemen te plukken! Het is zo vreselijk lang geleden dat ik dat gedaan heb!

In Zweden vond ik het voorjaar altijd zo heerlijk om zijn bloemenpracht en dat alles weer groen werd. Aan het grindweggetje groeiden de meest fantastische wilde bloemen in allerlei kleuren en tinten: roze, wit, geel, blauw, paars, noem maar op. Het fluitenkruid, de koekoeksbloemen, alles groeide er fantastisch. Het begin van het voorjaar is echt een explosie: het ene moment is het nog grijs en grauw en het andere moment staat alles in bloei. Ik wil echt iedereen aanraden om in het voorjaar(d.w.z. eind mei/begin juni) Midden-Zweden te bezoeken: het is dan nog niet zo warm en alles staat in bloei.

Ik ben altijd iemand geweest die van wilde bloemen houdt. Ik heb in een ver verleden heel veel bloemen gefotografeerd en wist ook meestal wel hun namen. Ik heb zelfs een keer een dia-voorstelling(!!) van mijn bloemencollectie gegeven voor een fotoclub (ergens eind jaren tachtig/begin jaren negentig).
In Zweden zag ik de meeste mensen in het voorjaar bloemen plukken. Voorjaar is nu eenmaal bloemenpracht en daar moet je van genieten. Bij mij in het dorp waren de verschillende buurvrouwen daar ook erg ijverig in. Kwam je bij hen in huis, dan stond er wel ergens een bos wilde bloemen.
Eén keer plukte ik in mijn enthousiasme een prachtige bos bloemen en schikte die mooi in een vaas, die natuurlijk op de keukentafel werd gezet. Maar helaas…. mijn  toenmalige huisgenoot was daar niet bepaald blij mee. Wilde bloemen kunnen nl. insecten, spinnetjes e.d. hebben en o.a. fluitenkruid rook niet lekker. Nou wist ik dat wel,  maar ik kon de verleiding op dat moment niet weerstaan. Dus die bos heb ik weg gehaald. Zo jammer vond ik dat. Daarna heb ik nooit meer wilde bloemen geplukt. Want ja….wat moet je met een bos bloemen als je hem niet in een vaas in huis kunt zetten?

Maar nu hoef ik daar geen rekening meer mee te houden. Ik kan weer wilde bloemen plukken!
Ik vanmiddag op pad en tot mijn verbazing kon ik verder lopen dan ik had gedacht. Goede nachtrust werkt dus positief. De bos is wat minder groot geworden dan ik eigenlijk wilde, want voor een aantal bloemen moest ik zulke halsbrekende toeren uithalen, dat ik dat maar achterwege liet. Er stonden nl. diverse prachtige schermbloemigen aan de rand van de sloot, maar de slootkant was zo steil dat ik bang was mijn evenwicht te verliezen en in het water te glijden. Dat ging mij ondanks mijn enthousiasme toch wel even te ver.

Er staat nu een leuk bosje bloemen op mijn salontafel en de floraboeken heb ik maar weer tevoorschijn gehaald. Mijn passie is ontwaakt uit de winterslaap en kan weer opbloeien!

Groetjes/Hälsningar

Marjon

Thuiszorg in Zweden

Foto: 7 dagen pillendoos

Ik ben al weer 14 weken ziek thuis. Mijn neuroloog heeft mij laten weten dat ik waarschijnlijk MS heb. Ik wacht nu met spanning op de uitslag van de ruggenmergpunctie, die uitsluitsel moet geven of het al dan niet MS is.
Daar wordt een mens natuurlijk niet echt blij van. Nu heb ik wat betreft MS alleen maar slechte voorbeelden gehad: mijn moeder had MS en overleed na 20 jaar op 65-jarige leeftijd na een heel naar verloop van de ziekte, in Zweden ben ik persoonlijk assistent geweest bij twee 50+ vrouwen met MS, die er ook erg aan toe waren.
Ik moet daar deze dagen wel aan terug denken.
De eerste mevrouw, mevrouw V, was ongeveer 60 jaar en volledig verlamd. Ze kon alleen nog haar hoofd en een klein beetje haar armen en handen bewegen en zeer moeilijk praten. Ze had dus volledige verzorging nodig. Wat ik heel raar vond was dat zij van ’s avonds 21:00 uur tot ’s ochtends 07:00 uur alleen in huis was. Wij hadden haar dan al in bed gelegd en ze kreeg een alarm aan een koord om haar hals, zodat ze bij problemen kon drukken. Maar wat als er brand zou uitbreken of als er bij haar werd ingebroken? Ze kon niks, lag daar maar. Echt doodeng en onverantwoord vond ik het!
De andere mevrouw, de ongeveer 50-jarige mevrouw C, die in een andere gemeente woonde en hulp kreeg via een onafhankelijke organisatie (dus geen thuiszorg via de gemeente zoals bij mevrouw V), kon zichzelf nog vervoeren in haar elektrische rolstoel, haar aangepaste auto en kon ook nog wel zelf wat koken, brood smeren e.d. Zij kreeg wel 24 uur per dag hulp. Als je nachtdienst had (alleen), begon je ’s avonds om 22:00 uur tot de volgende ochtend 07:30 uur. Ze ging laat naar bed en meestal moest ze ’s nachts nog naar de wc. Dat was echt een ellende in je eentje. Ze was namelijk heel zwaar (zeker 150 kg), ook met behulp van de lift om haar uit/in bed en op/van de wc te krijgen was een enorme klus.

Voordat ik in juli 2002 bij de thuiszorg ging werken, eerst als vårdbiträde (verzorgingshulp) en later als personlig assistent (persoonlijk assistent), had ik dat werk nog nooit gedaan. Ik liep een aantal dagen mee als “leerling” en daarna moest ik het zelfstandig doen. Er werd mij niet naar referenties en om een verklaring omtrent mijn gedrag gevraagd. En dat terwijl je toch heel nauw, zelfs “intiem” met mensen omgaat (je moet ze wel van top tot teen wassen, op de wc doen en sommige mensen zijn volledig afhankelijk van je). De enige “test” die ik moest doen was…. De instructie hoe om te gaan met de “7-dagen pillendoos”. Daarvoor kreeg ik een video te zien met instructie en vervolgens moesten zowel ik als de distriktsköterska (district verpleegster) een formulier ondertekenen dat ik de instructie had gehad en begrepen!
En dat was het! Omdat ik alleen maar als oproepkracht heb gewerkt, heb ik verder ook nooit enige vorm van bijscholing gehad.
Voor het werk dat ik in Zweden heb gedaan, heb je in Nederland tenminste het diploma “helpende zorg en welzijn niveau 2” nodig en voor het werken met chronisch zieken/ouderen het diploma “verzorgende niveau 3 met uitstroomvariant Verzorgende chronisch zieken of ouderenzorg” nodig. De meeste vrouwen die ik kende in de thuiszorg, hadden geen opleiding. Was je werkloos, dan was dit een optie omdat je geen diploma nodig had. Zo heb ik diverse collega’s gehad die het werk alleen maar deden voor het geld. Er zat geen greintje respect voor onze cliënten bij. Een vriendelijk woord kwam nauwelijks over hun lippen!
Je zult maar afhankelijk zijn en door zulke mensen “geholpen” worden!

Tot de volgende keer!
Groetjes/Hälsningar
Marjon

Gezondheidszorg - deel I

Ik ben al weer een hele poos ziek thuis. Het begon op 9 maart met een week lang dubbel zien, duizeligheid, een trillend beeld met lopen etc. Het dubbelzien is gelukkig over, maar de rest nog niet. Stukjes schrijven gaat dus wat langzamer, gebeurt in delen en het duurt daarom wat langer voordat er wat gepubliceerd wordt.
Het is wel een mooie tijd om weer eens wat te schrijven over de verschillen in de gezondheidszorg in Nederland en, zoals ik die beleefd heb, in Zweden. Nu moet ik voor de eerlijkheid zeggen dat ik in Zweden meer gebruik heb moeten maken van de gezondheidszorg dan ik ooit tevoren in Nederland had gedaan. Sinds mijn terugkomst in Nederland heb ik wel gebruik gemaakt van de huisarts, de fysiotherapeut en van de eerste hulp, dus daar kan ik zeker een goede vergelijking tussen maken.

Als ik hier naar mijn huisarts bel, kan ik meestal dezelfde dag nog terecht. Soms pas om 17.00 uur, maar toch! Ik heb een keer gehad dat ik pas de volgende dag terecht kon, waarop de assistente zich verontschuldigde. Veel mensen die pas de volgende dag terecht konden, waren namelijk boos op haar geworden! Wat zijn wij toch een verwend volk! In Zweden duurde het vaak minstens een week voordat je terecht kon.
Toen ik in Zweden net een maand in de thuiszorg werkte (we schrijven 1 augustus 2002), ging ik door mijn rug. Ik kon niet meer op of om! Toen ik eindelijk na ruim 8 weken(!) terecht kon bij de fysiotherapeut en hij mijn rug onderzocht, moest ik mijn kleren aanhouden. Dat had ik nog nooit meegemaakt! Mijn verzoek om massage (ik heb al vanaf mijn 14e eens in de ± 5 jaar rugproblemen waarbij massage altijd het beste helpt!) werd afgewezen. Ik kreeg oefeningen mee, waar het alleen maar beroerder van werd. Toen ik dit na een aantal keren aangaf en wederom het verzoek om massage deed, werd dit weer afgewezen. Ik kon acupunctuur krijgen, anders niets! OK, denk je dan, dan maar dat proberen! Helaas had dit een volledig averechtse werking. Begin 2006 heb ik nog een keer een akkefietje gehad met een andere fysiotherapeut in dezelfde vårdcentral ( ik kreeg veel te zware oefeningen voor mijn net geopereerde schouder) en toen ben ik naar een Nederlandse fysiotherapeut gegaan bij een vårdcentral in een andere gemeente. Wat een verademing was dat! Daar hoorde ik voor het eerst dat massage doorsommige Zweedse fysiotherapeuten als te “intiem” wordt ervaren!

Wachten op een ambulance via 112 bleek een zeer langdurige bezigheid te zijn in Zweden. De eerste keer dat ik daar mee te maken kregen was ik net een week thuis na een ziekenhuisopname voor mijn darmen. Het ging helemaal niet goed met mij, dus belde ik naar de huisarts. Omdat het 1 mei was, werd ik door de vårdcentral automatisch doorgeschakeld naar 112 en zij vonden dat ik met een zit-ambulance naar het ziekenhuis moest komen, maar die moest ik zelf op een ander nummer bellen!! De zit-ambulancedienst vond eigenlijk dat ik toch met de lig-ambulance moest komen, maar daar moest ik dan maar weer zelf heen bellen. Dus ben ik uiteindelijk op eigen gelegenheid naar het ziekenhuis gegaan. Ik was nu na een uur in het ziekenhuis; had ik op de ambulance gewacht, dan had het 2,5 uur geduurd voordat ik dan in het ziekenhuis was aangekomen.
Het alarmnummer 112 werkt traag in Zweden, erg traag! Je hangt eerst een kwartier aan de lijn en praat met een assistente, die jou vervolgens meedeelt dat er op dat moment geen arts beschikbaar is (heb ik echt alle keren dat ik er heen belde, meegemaakt). Je zult worden teruggebeld door de arts. Dat duurt dan 15 tot 30 minuten, dan doe je het hele verhaal nog een keer, dus nog eens 15 minuten en dan krijg je te horen dat er een ambulance komt. Dat duurt dan minstens een uur. Al met al ben je dan al 2 uur verder voordat de ambulance er is. Ter vergelijking: In Nederland moet een ambulance binnen 15 minuten ter plekke zijn! In bepaalde delen van ons kikkerland (Zeeland) halen ze dat ook niet. Nou snap ik best dat 15 minuten in Zweden een stuk moeilijker te realiseren is in een uitgestrekt en dunbevolkt gebied, maar zolang als ik meemaakte voelt niet echt veilig!
  Als je ’s avonds/’s nachts in het ziekenhuis komt, kan er geen enkel fatsoenlijk onderzoek gedaan worden, want alle personeel hiervoor werkt niet ’s avonds/’s nachts en de onderzoek-ruimtes zijn afgesloten. Je moet dan maar wachten tot de volgende ochtend 8 uur.
Een vriend van mij kreeg een herseninfarct. Hij werd opgehaald door de ambulance met personeel dat bijna niets mocht doen. Gelukkig is zijn partner 20 jaar verpleegster geweest en was zij sinds een jaar bezig met haar studie geneeskunde. In het ziekenhuis aangekomen werd hij niet geholpen, want er was geen arts beschikbaar. Zijn partner heeft toen zelf maar de medicijnen uit de kast gehaald en hem geholpen, anders was het niet goed met hem afgelopen. Omdat hij niet goed geholpen kon worden in Zweden, is hij voor behandeling teruggegaan naar Duitsland, waar hij gelukkig nog verzekerd was. Is eigenlijk te zot voor woorden! En dit soort verhalen heb ik meer gehoord: Zelfs artsen adviseerden patiënten voor behandeling terug te gaan naar hun land van herkomst!

Om dit verhaal nog een beetje leesbaar te houden: een volgende keer schrijf ik over de gang om via de huisarts verwezen te worden naar een specialist in het ziekenhuis en de uiteindelijke operatie, de ziekenhuisopname zelf en de eerste hulp. En wat “conclusies”. Tot de volgende keer maar weer!

Groetjes/Hälsningar
Marjon

Even wat toelichten!

 Foto: uitzicht over het meer vanuit de tuin op een late zomeravond

In de gesprekken die ik heb (gehad) over mijn “negatieve” ervaringen in Zweden, maar ook in reacties op mijn weblog, krijg ik nog wel eens opmerkingen als “maar in Nederland is het ook slechter geworden”, “ in Nederland is ook niet alles rozengeur en maneschijn”, “je schrijft/praat wel negatief over Zweden”, etc. etc. Daarom…. Tijd om één en ander toe te lichten!!

Ik heb heimwee naar Zweden!
Ik mis het land om de natuur, de rust, de ruimte, de schoonheid, de prachtige winters en het mooie voorjaar. De prachtige, lange zomeravonden en de mooie winterluchten. De besneeuwde wegen en paden die beschenen worden door een heldere maan, waardoor de “donkere” wintermaanden iets magisch krijgen. Het zingende ijs op het meer als het vriest dat het kraakt! De bijzondere ervaring dat je een prachtige sterrenhemel kunt zien door het gebrek aan vervuilend licht van bebouwing. Het overweldigende noorderlicht.
Ik mis het opwindende gevoel bij het zien en/of horen van elanden, lynxen, wolven, grote herten. Stuk voor stuk fantastische, imponerende dieren die gewoon door de grote tuin of op het bevroren meer grenzend aan de tuin liepen. Ik mis mijn fantastische vrienden daar, de leuke mensen die ik er heb leren kennen.
Ja…. Ik heb heimwee, een gevoel dat ik nooit eerder heb gehad.

Ik schrijf en praat kritisch over Zweden. Daarmee zeg ik iets over Zweden. Ik zeg dus niet dat het in Nederland goed is! Daar gaat het namelijk niet om.
Ik heb bepaalde negatieve ervaringen in Zweden gehad, vrienden en bekenden en mede-projectdeelnemers van mij (Nederlanders, Engelsen, Duitsers, Zweden, Koerden, Palestijnen, Irakezen, Russen) hebben óók negatieve , vergelijkbare ervaringen.
Ik vind dat ik die negatieve ervaringen mag vertellen, dat mensen mogen weten dat het land niet alleen maar rozengeur en maneschijn is. Veel mensen in Nederland die ik ken, hebben nl. het beeld dat in Zweden álles fantastisch georganiseerd is: goed onderwijs, goede gezondheidszorg, een goed sociaal stelsel, etc. Mensen hebben een ideaalbeeld van Zweden, ze zien het land door een roze bril.
Geen enkel land is perfect. Ook Zweden niet.

Ik realiseer mij dat mijn verhalen gekleurd zijn door mijn ervaringen en hoe ik naar een samenleving kijk en die beleef. Ik weet dat er mensen zijn die deze negatieve ervaringen niet hebben. Gelukkig maar! Ik ken ook Nederlanders in Zweden die zich absoluut niet bezighouden met wat er in de samenleving speelt.
Voor iedereen is het deel uit maken van welke samenleving ook, verschillend. We zijn allemaal unieke individuen, met onze eigen levensvisie en ervaringen. Daardoor reageren we allemaal anders op dingen die gebeuren.
Iedereen die mijn stukjes leest, moet dan ook zelf weten wat hij/zij met de informatie doet.
Wat je ook kiest, het is jouw keuze.

Met vriendelijke groet,

Marjon

Balans na 2 jaar en 3 maanden Nederland

Wat gaat de tijd nog snel!! Ik ben al weer 2 jaar en 3 maanden terug in Nederland. Daarom maar eens even een overzicht van de ervaringen van deze afgelopen 2 jaar.
Toen ik net terug was  viel ik van de ene verbazing in de andere.
Allereerst de keuze en kwaliteit van de dagelijkse boodschappen. Na 2 weken "Nederlands" goed eten was ik van mijn al maandenlange pijn door darmproblemen af!! Ik kon weer gewoon rechtop lopen, iets wat ik door de pijn al heel lang niet meer kon! Wat een verschil in kwaliteit met de winkels in Zweden waar ik regelmatig kwam! Zeker het eerste jaar in Nederland, maar nu nog steeds, geniet ik van gewoon boodschappen doen, terwijl dat vóór de emigratie een soort noodzakelijk kwaad was. Bij een bezoekje aan een grote winkel in huishoudelijke electrische artikelen en witwaren viel mij de mond open van verbazing: wat een keuze, en allemaal artikelen waar ik in Zweden nog niet van had gehoord! En al die aanbiedingen en echte koopjes, ongelooflijk! Winkelen werd bijna zoiets al een dagje uit qua beleving!
Ik schrok wel behoorlijk van de huizenprijzen. Het huis dat ik in 2002 had verkocht, bracht nu hetzelfde op, maar dan in euro's!
Daarnaast werd ik ook opeens geconfronteerd met allemaal nieuwe benamingen en begrippen: CWI, BSN, DigiD, de vele veranderingen op allerlei gebied (zorg, huursubsidie, arbeidsmarkt, etc.). Ik voelde me af en toe een buitenlander in eigen land.
De drukte in Nederland greep me echt bij de keel. Nu woonde ik eerst aan de rondweg in een vrij grote stad met heel veel verkeer en daar werd ik niet echt vrolijk van. Waar ik ook aan moest wennen was het lopen op een harde ondergrond: na 5 jaar in het bos gelopen te hebben zijn het beton en de straattegels opeens wel heel erg hard!
Wat ik erg fijn vond was de Nederlandse humor: een journaal met grapjes erin, de humor bij bijv. de Leeuw en Raymann, maar ook gewoon met andere mensen, in de winkels, op straat etc. Dat zijn momenten dat je je realiseert dat toch gemist te hebben.
Ook de informatievoorziening, en vooral over wat er in Nederland mis gaat, vond ik verhelderend. In Zweden hoor je vaak pas iets als er een speciaal programma aan gewijd wordt. Het lijkt wel een beetje op het verschijnsel in de jaren '70/'80 toen wij programma's kregen waarin zaken aan de kaak werden gesteld. Hier hoor je gewoon op het journaal dat er onderzoek is geweest naar / wantoestanden geconstateerd zijn in etc. Openheid van zaken en de rechtstreeksheid van Nederlanders leer je weer opnieuw waarderen!
Zo langzamerhand ben ik ook weer gewend aan allerlei Nederlandse woorden. Vooral in het begin had ik vaak moeite met hoe je iets in het Nederlands zei: Sommige woorden en uitdrukkingen heb je je zo eigen gemaakt in het Zweeds, dat je weer even moet omschakelen. Raar, maar waar!

Het is goed om terug te zijn in Nederland, qua gezondheid en werk zeker, maar zoals ik al eerder schreef..... Zweden blijft trekken. Ik zal wel zien wat de toekomst brengt!

Groetjes
Marjon

Heimwee??

Als ik mijn laptop opstart dan krijg ik de foto met vallende sneeuw te zien. Dan krijg ik iedere keer een beetje heimwee. Maar ik geniet ook van de foto en dan waan ik me weer een beetje in Zweden.  
Deze site heeft niet voor niets de naam "Zweden-haatliefde verhouding". Vijf jaar in Zweden wonen lijkt natuurlijk niets op een mensenleven, in mijn geval tot nu toe 56 jaar. Maar, en dat kan ik niet ontkennen, het heeft een enorme impact op mijn leven gehad. Het was er mooi, fantastisch, en dat beeld wil ik graag vasthouden. Het moeilijke van die jaren wil ik niet vergeten, dat krijgt steeds meer een plek, in positieve zin. Want ik heb er veel van geleerd.

Dus, hoe zit dat nou, plaag ik mezelf er mee??
Mijn conclusie is: nee. Ik geniet iedere keer weer van de foto's, ik vind het leuk om met dit blog bezig te zijn, om contacten met Zweedse vrienden te onderhouden. Ik blijf de ontwikkelingen in Zweden volgen omdat ik wil weten hoe het er gaat.

Het land blijft trekken. Het is een soort virus waar je mee besmet bent. Op dit moment wil ik niet terug, omdat ik daar geen rooskleurige toekomst op kan bouwen en de gezondheidszorg nog niet goed genoeg is. Dat is voor mij een hard feit. Maar als de tijd rijp is, wil ik er wel weer gedeeltelijk wonen. De basis blijft dan Nederland en ik ga dan naar Zweden naar mijn eigen huisje om er te overwinteren in de fantastische Zweedse winters en het mooie voorjaar!!

Dat is toch een mooi vooruitzicht??