'Mormor' en 'dotterdotter'

Het leuke aan (vreemde) talen is dat je niet alleen bezig bent de taal te leren en te beheersen, maar dat je de bewuste taal ook gaat vergelijken met je moedertaal. En dan ontdek je nogal eens dat die andere taal soms wat logischer is dan je eigen taal. 
Neem maar eens het simpele zinnetje: mijn tweede kleindochter is geboren. Nou is dat in dit geval ook nog helemaal waar, ik ben voor de tweede keer oma geworden. Als je wel weet dat ik een zoon en een dochter heb, maar niet weet wie van de twee de dochter heeft gekregen, dan vraag je je af: is dat een kind van je zoon of je dochter?
In het Nederlands moet je dat uitleggen, in het Zweeds niet. Zulke verschillen vind ik nou leuk! 

Mijn tweede kleindochter is de (tweede) dochter van mijn dochter. In het Zweeds zeg je dan dotterdotter (dochterdochter). Als het kind de dochter van mijn zoon zou zijn, dan zeg je sondotter (zoondochter). Erg simpel, maar heel duidelijk. 
Mijn kleinkinderen zullen in het Nederlands oma tegen mij zeggen. Maar ze hebben twee oma's. Ook hiervoor heeft het Zweeds die praktische oplossing: je bent óf  mormor, óf farmor: oma van moeders kant of oma van vaders kant. Opa's zijn morfar of farfar: opa van moeders kant of opa van vaders kant.
Zoals je misschien al is opgevallen komt eerst de relatie tot de persoon in de eerste graad, nl.   dotterdotter en sondotter, mormor en farmor en dan de relatie tot de persoon in de tweede graad(dotterdotter, sondotter, mormor en farmor). 
De Zweden doen dit niet alleen bij verwantschappen in de rechte lijn, maar ook bij aanverwantschap. Een tante van moeders zijde(zus/schoonzus) is een moster en een tante van vaders zijde  een faster. Moster is de samenstelling van mor(moeder) en syster(zuster) en faster van far(vader) en syster (zuster). Het zelfde geldt voor oom: morbror(broer/zwager van moeder) en farbror(broer/zwager van vader). 
Trouwens, 'mor' en 'far' zijn ingekorte woorden van 'moder' en 'fader'. En dat spreek je nagenoeg hetzelfde uit als het Nederlandse moeder en vader. 


Ik heb er dus een dotterdotter bij en ben voor de tweede keer mormor!! 

Groeten/Hälsningar
Marjon

Fijne feestdagen!!

Beste mensen,

Ik wens jullie allemaal heel fijne kerstdagen en een zeer goed en vooral gezond en gelukkig 2010!!



Binnenkort publiceer ik weer een item!

Groetjes/Hälsningar
Marjon

Nederlandse speciale feestdagen

Foto: ANP

De afgelopen maand hebben we weer enkele speciale dagen gehad: Koninginnedag, 4 mei dodenherdenking en 5 mei Bevrijdingsdag.
Zoals iedereen natuurlijk al wel weet, eindigde Koninginnedag dit jaar in een drama met te veel slachtoffers. Ondanks de tragiek van deze dag, schrijf ik daar niet over.
Het onderwerp voor vandaag is de impact van deze dagen op je leven in binnen- en buitenland.

Nou ben ik nooit iemand geweest die deze feestdagen uitbundig vierde.
Toen ik nog naar de lagere school ging (eind jaren vijftig, begin jaren zestig), was het ieder jaar traditie dat alle lagere scholen naar de Grote Markt gingen, waar we met elkaar Koninginnedag en Bevrijdingsdag vierden: in optocht, al zingend, allemaal met vlaggetjes etc. Later ging ik met name als volwassene naar de optochten in de wijk kijken en nam ik met mijn kinderen eventueel deel aan leuke evenementen. Maar een heel erg speciaal gevoel had ik er niet bij.
De dodenherdenking is mij met de paplepel ingegoten. Van jongs af aan kan ik mij herinneren dat we altijd om 20:00 uur 2 minuten stilte hadden en vanaf het moment dat de tv in ons huis zijn intrede deed(ik was toen 12 jaar), was het vaste prik om naar de dodenherdenking te kijken.

Het was een vreemde gewaarwording dat ik met name de Dodenherdenking miste tijdens de jaren dat ik in Zweden woonde. Dat had ik nou nooit gedacht! Een extra bijkomstigheid was dat in Zweden helemaal niets op dit gebied gedaan wordt.  Zweden was “neutraal” in WO II en hoefde niet bevrijd te worden.

Op het moment dat ik besloot hierover te schrijven, kreeg ik in mijn mailbox de tweewekelijkse nieuwsbrief van Wereldexpat met als onderwerp dat 4 en 5 mei ook onder Nederlanders in het buitenland leeft.
“Al is de Tweede Wereldoorlog al 64 jaar voorbij, herdenken blijft belangrijk. Ook voor Nederlanders in het buitenland, zo blijkt uit een onderzoek van de Wereldomroep onder meer dan duizend expats en emigranten. Eén op de drie ondervraagden neemt zelf 2 minuten stilte in acht op 4 mei, waar ook ter wereld. Eén op de zes Nederlanders in het buitenland heeft anti-Duitse gevoelens als gevolg van de oorlog. Een overgrote meerderheid van 81 procent vindt het belangrijk dat de slachtoffers van de oorlog nog ieder jaar worden herdacht. Op de vraag voor wie dat herdenken vooral belangrijk is wordt nogal wisselend gereageerd. Voor ‘de huidige generatie' en ‘voor iedereen' worden vaak genoemd (28 en 24 procent). Voor ‘oud-strijders' (14 procent) en ‘nabestaanden' (20 procent) minder.”

Toch apart dat je zulke dingen mist als je in het buitenland woont. Het is net of je je dan opeens bewust wordt van je eigen cultuur en wat je belangrijk vindt. Vooral die zaken die je anders als “normaal” beschouwt. Nou zijn de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag wel heel speciale dagen. Persoonlijk vind ik het een goede zaak dat we hier ieder jaar weer aan denken. Om nooit te vergeten en om er voor te waken dat het nooit weer gebeurt. Én om er bij stil te staan dat wij in een vrij land wonen.

Terug in Nederland ga ik er bewuster mee om. Ik ben nog steeds geen uitbundige vierder van Koninginnedag en Bevrijdingsdag, maar ik sta wel véél bewuster stil bij de betekenis van deze dagen dan vóór mijn vertrek naar Zweden in 2002. 
Groeten/Hälsningar
Marjon