Gezondheidszorg - deel I

Ik ben al weer een hele poos ziek thuis. Het begon op 9 maart met een week lang dubbel zien, duizeligheid, een trillend beeld met lopen etc. Het dubbelzien is gelukkig over, maar de rest nog niet. Stukjes schrijven gaat dus wat langzamer, gebeurt in delen en het duurt daarom wat langer voordat er wat gepubliceerd wordt.
Het is wel een mooie tijd om weer eens wat te schrijven over de verschillen in de gezondheidszorg in Nederland en, zoals ik die beleefd heb, in Zweden. Nu moet ik voor de eerlijkheid zeggen dat ik in Zweden meer gebruik heb moeten maken van de gezondheidszorg dan ik ooit tevoren in Nederland had gedaan. Sinds mijn terugkomst in Nederland heb ik wel gebruik gemaakt van de huisarts, de fysiotherapeut en van de eerste hulp, dus daar kan ik zeker een goede vergelijking tussen maken.

Als ik hier naar mijn huisarts bel, kan ik meestal dezelfde dag nog terecht. Soms pas om 17.00 uur, maar toch! Ik heb een keer gehad dat ik pas de volgende dag terecht kon, waarop de assistente zich verontschuldigde. Veel mensen die pas de volgende dag terecht konden, waren namelijk boos op haar geworden! Wat zijn wij toch een verwend volk! In Zweden duurde het vaak minstens een week voordat je terecht kon.
Toen ik in Zweden net een maand in de thuiszorg werkte (we schrijven 1 augustus 2002), ging ik door mijn rug. Ik kon niet meer op of om! Toen ik eindelijk na ruim 8 weken(!) terecht kon bij de fysiotherapeut en hij mijn rug onderzocht, moest ik mijn kleren aanhouden. Dat had ik nog nooit meegemaakt! Mijn verzoek om massage (ik heb al vanaf mijn 14e eens in de ± 5 jaar rugproblemen waarbij massage altijd het beste helpt!) werd afgewezen. Ik kreeg oefeningen mee, waar het alleen maar beroerder van werd. Toen ik dit na een aantal keren aangaf en wederom het verzoek om massage deed, werd dit weer afgewezen. Ik kon acupunctuur krijgen, anders niets! OK, denk je dan, dan maar dat proberen! Helaas had dit een volledig averechtse werking. Begin 2006 heb ik nog een keer een akkefietje gehad met een andere fysiotherapeut in dezelfde vårdcentral ( ik kreeg veel te zware oefeningen voor mijn net geopereerde schouder) en toen ben ik naar een Nederlandse fysiotherapeut gegaan bij een vårdcentral in een andere gemeente. Wat een verademing was dat! Daar hoorde ik voor het eerst dat massage doorsommige Zweedse fysiotherapeuten als te “intiem” wordt ervaren!

Wachten op een ambulance via 112 bleek een zeer langdurige bezigheid te zijn in Zweden. De eerste keer dat ik daar mee te maken kregen was ik net een week thuis na een ziekenhuisopname voor mijn darmen. Het ging helemaal niet goed met mij, dus belde ik naar de huisarts. Omdat het 1 mei was, werd ik door de vårdcentral automatisch doorgeschakeld naar 112 en zij vonden dat ik met een zit-ambulance naar het ziekenhuis moest komen, maar die moest ik zelf op een ander nummer bellen!! De zit-ambulancedienst vond eigenlijk dat ik toch met de lig-ambulance moest komen, maar daar moest ik dan maar weer zelf heen bellen. Dus ben ik uiteindelijk op eigen gelegenheid naar het ziekenhuis gegaan. Ik was nu na een uur in het ziekenhuis; had ik op de ambulance gewacht, dan had het 2,5 uur geduurd voordat ik dan in het ziekenhuis was aangekomen.
Het alarmnummer 112 werkt traag in Zweden, erg traag! Je hangt eerst een kwartier aan de lijn en praat met een assistente, die jou vervolgens meedeelt dat er op dat moment geen arts beschikbaar is (heb ik echt alle keren dat ik er heen belde, meegemaakt). Je zult worden teruggebeld door de arts. Dat duurt dan 15 tot 30 minuten, dan doe je het hele verhaal nog een keer, dus nog eens 15 minuten en dan krijg je te horen dat er een ambulance komt. Dat duurt dan minstens een uur. Al met al ben je dan al 2 uur verder voordat de ambulance er is. Ter vergelijking: In Nederland moet een ambulance binnen 15 minuten ter plekke zijn! In bepaalde delen van ons kikkerland (Zeeland) halen ze dat ook niet. Nou snap ik best dat 15 minuten in Zweden een stuk moeilijker te realiseren is in een uitgestrekt en dunbevolkt gebied, maar zolang als ik meemaakte voelt niet echt veilig!
  Als je ’s avonds/’s nachts in het ziekenhuis komt, kan er geen enkel fatsoenlijk onderzoek gedaan worden, want alle personeel hiervoor werkt niet ’s avonds/’s nachts en de onderzoek-ruimtes zijn afgesloten. Je moet dan maar wachten tot de volgende ochtend 8 uur.
Een vriend van mij kreeg een herseninfarct. Hij werd opgehaald door de ambulance met personeel dat bijna niets mocht doen. Gelukkig is zijn partner 20 jaar verpleegster geweest en was zij sinds een jaar bezig met haar studie geneeskunde. In het ziekenhuis aangekomen werd hij niet geholpen, want er was geen arts beschikbaar. Zijn partner heeft toen zelf maar de medicijnen uit de kast gehaald en hem geholpen, anders was het niet goed met hem afgelopen. Omdat hij niet goed geholpen kon worden in Zweden, is hij voor behandeling teruggegaan naar Duitsland, waar hij gelukkig nog verzekerd was. Is eigenlijk te zot voor woorden! En dit soort verhalen heb ik meer gehoord: Zelfs artsen adviseerden patiënten voor behandeling terug te gaan naar hun land van herkomst!

Om dit verhaal nog een beetje leesbaar te houden: een volgende keer schrijf ik over de gang om via de huisarts verwezen te worden naar een specialist in het ziekenhuis en de uiteindelijke operatie, de ziekenhuisopname zelf en de eerste hulp. En wat “conclusies”. Tot de volgende keer maar weer!

Groetjes/Hälsningar
Marjon

Allemaal interessante Zweedse boeken!

De regelmatige lezer van dit weblog weet zo langzamerhand dat mijn belangstelling voor de Zweedse samenleving nog steeds groot is. Het liefst zou ik Scandinavische talen en culturen aan de Universiteit van Groningen gaan studeren, maar helaas zal ik daar nog mee moeten wachten. Drie dagen per week naar de universiteit betekent dat ik maar 2 dagen kan werken voor het broodnodige inkomen, en dat is te weinig. Dus neem ik thuis de inhoud van allerlei boeken, voornamelijk over de Zweedse taal, tot mij. En gisteren dacht ik “ik ga eens op internet zoeken naar interessante Zweedse boeken over de Zweedse samenleving”.

Toen ik nog in Zweden woonde, keek ik veel naar programma’s als “dokument inifrån”, “faktum”, “uppdrag granskning”, “kalla fakta” e.d. Tussen 2002 en 2006 kwam er mondjesmaat informatie naar buiten over o.a. de absoluut-niet-neutrale-rol van Zweden tijdens de Tweede Wereldoorlog, het gedachtegoed “raszuivere Zweden” en het ook in de praktijk brengen hiervan dat al lang bestond vóór Hitler van zich liet spreken, de gedwongen sterilisatie van mensen die niet voldeden aan de norm “zuivere Zweed”, en over de onderdrukking van de Samen en de Finnen in Zweden. Ik weet nog heel goed dat ik diep geschokt was na deze “kleine” openbaringen. Het beeld van het humane Zweden begon aardig wat scheurtjes te vertonen!
Omdat ik er meer over wilde weten zocht ik op internet, maar vond toen helaas weinig informatie. Nou was mijn internetaansluiting niet echt ideaal te noemen en langzaam (met een 54K modem via de telefoonlijn, tja dat krijg je als je afgelegen woont!), het downloaden duurde lang, dus na een poosje heb je het wel gehad.
Maar goed, gisteravond heb ik wat rondgeneusd bij verschillende grote Zweedse boekhandels als Akademibokhandeln en Adlibris en daar kwam ik echt een aantal juweeltjes tegen! Uiteindelijk had ik een lijst van zo’n 17 boeken en toevallig(?) bijna allemaal gepubliceerd in het jaar 2006 en daarna. Voor mij is het duidelijk dat er meer openheid over deze onderwerpen komt, gelukkig maar! Want je geschiedenis verloochenen siert natuurlijk geen enkel land.

Het eerste interessante boek is geschreven door Maja Hagerman (historicus en schrijfster) en heet “Det rena landet: om konsten att uppfinna sina förfäder” (Letterlijk vertaald: Het zuivere land: over de kunst om zijn voorouders te verzinnen). In dit boek beschrijft zij hoe Zweden het eerste land ter wereld (!) werd dat in 1921 besloot dat er een rasbiologisch instituut moest komen ter verdediging van de unieke Germaanse volksstam in Zweden. De Zweden zouden nl. een ongebruikelijk zuiver Scandinavisch - Germaans ras zijn. Zij beschrijft op een kritische manier deze geschiedenis van het Germaanse gedachtegoed en hoe dit tot op heden de opvattingen van de Zweden over wie ze zijn, kenmerkt.

Het tweede interessante boek is geschreven door Kjell Sundstedt en heet “Till Gertrud: en berättelse om tvångssteriliseringar i Sverige”(Letterlijk vertaald: Aan Gertrud: een verhaal over de gedwongen sterilisaties in Zweden). Gertrud is de moeder van de schrijver die in de veertiger jaren in een werktehuis voor zwakzinnigen werd geplaatst waar mensen uiteindelijk gedwongen sterilisaties moesten ondergaan. Gertrud wist te ontkomen en kon een nieuw leven opbouwen in Stockholm, terwijl ze ondertussen voor de vrijheid van haar familie vocht. In het boek probeert de schrijver te begrijpen waarom zijn familie het stempel “zwakzinnig” kreeg en gedwongen gesteriliseerd werd. Hij probeert antwoorden te vinden op vragen als waarom de Zweden zo genegen waren om iedereen die gezien werd als afwijkend, gedwongen te steriliseren. Ook stelt hij de vraag of dit niet weer kan gebeuren.

In 2007 is er ook een film in Zweden uitgekomen over de gedwongen sterilisaties onder de naam: "den nya människan" (De nieuwe mens).

Verder heb ik nog boeken gevonden over de Samen: een paar boeken over de geschiedenis van de Samen in Scandinavië (Waaronder “Samernas historia” door o.a. Lars-Ivar Hansen; “Samernas Liv” door Rolf Kjellström; ). “Jämterna och Samerna kom först” gaat over de vraag wie er het eerst in Jämtland waren, de Samen of de Zweden in Jämtland (de Jämtlanders). Deze vraag werd actueel bij het eerste proces in 1995 over de kwestie of de Samen het recht hadden hun rendieren te laten grazen op land van de Jämtlanders.
Wie op een wat meer ontspannen wijze wil lezen over de Samen in de vorm van een roman moet het boek “Lappskatteland: en familjesaga” van Annica Wennström lezen. Het boek is trouwens ook vertaald in het Nederlands onder de titel “Het land van de Samen”. Kijk ook eens naar de boeken van Yngve Ryd met verhalen van de Samen over dagelijkse zaken.

Genoeg te lezen dus! Woon je in Zweden of ga je op vakantie naar Zweden en beheers je de Zweedse taal, dan zou ik zeker eens één van de genoemde boekhandels binnenstappen. Je kunt de boeken ook via internet bestellen vanuit Nederland bij Bokus.com maar dan betaal je op internet met visacard o.i.d.

Veel leesplezier!

Marjon

NOVA, emigratiebeurs en werkloosheid in Zweden

Toen ik afgelopen vrijdag van mijn werk thuis kwam en mijn ontvangen emails ging bekijken, zat er één tussen van het actualiteitenprogramma NOVA. Zij wilden graag contact met mij i.v.m. een te maken reportage over de emigratiebeurs en emigreren naar Zweden. Na diverse telefoontjes over en weer spraken we af dat ik zaterdag om 13.30 uur naar Zwolle zou komen mét een stapel foto's voor het interview en de opnames. Het was natuurlijk heel erg leuk en ook spannend.
Ik had na de opnames in Zwolle iedere keer van die "flashbacks" waarbij ik dan dacht: ik had het beter zus of zo kunnen zeggen. Maar ja, zo gaat dat vaak met dit soort dingen. Na een uitgebreid gesprek moet je opeens in het werkelijke interview alles kort maar krachtig zeggen.
's Avonds om 22.15 uur zat ik vol spanning en heel erg zenuwachtig op de bank in afwachting van wat zou komen! Toen het uiteindelijk om 22.30 (na de reportage over de Oostenrijker Fritzl) werd uitgezonden, viel het allemaal heel erg mee. Van de bijna 2 uur dat ze met mij bezig zijn geweest (voorgesprek, shots, het uiteindelijke interview) blijft dan opeens wel heel weinig over. Maar zoals ik al zei.... zo gaat dat. Wat ik in de uitzending zei sloot in ieder geval goed aan op de emigratiebeurs. 
N.B. februari 2011: De link naar de reportage heb ik moeten verwijderen omdat de reportage niet meer te bekijken is.



Voor die mensen die zich afvragen hoe ik aan het werkloosheidspercentage van 20% kom, volgt hier wat extra informatie.
Toen ik eind 2005 lid werd van de politieke partij "Moderaterna" stond er in het informatiepakket dat, als de werkloosheid in Zweden net zo geteld zou worden als in Nederland, de werkloosheid in Zweden zeker 23% zou zijn.
In mei 2007 is Fredrik Reinfeldt geïnterviewd door Rick Nieman op RTL-Z, waarin hij de uitspraak doet dat de werkloosheid in Zweden tussen de 17% en de 20% is en niet 4,5% zoals de officiele cijfers aangeven. Je kunt het interview met Reinfeldt (in het Engels met Nederlandse ondertiteling) via de onderstaande link zien : http://www.rtl.nl/components/financien/rtlz/miMedia/2007/week18/vr_intervieuw_fredrik_reinfeldt.avi_plain.xml

Verder heb ik nog een artikel gevonden op de site van het Zweedse "näringsliv" uit 2007/2008 en ook zij spreken over een heel veel hogere werkloosheid.

Op dit moment ligt de werkloosheid officieel op 7,3% volgens het Zweedse Bureau voor de Statistiek, de jeugdwerkloosheid is volgens ditzelfde bureau 21% en volgens het Zweedse arbeidsbureau stijgt de werkloosheid hard. Ik heb dan ook grote vraagtekens bij de uitspraken van de directeur van het Zweedse arbeidsbureau in de reportage van NOVA dat Nederlanders makkelijk een baan kunnen krijgen. Ik denk dat de werkelijke werkloosheid, ondanks de inspanningen tot nu toe van de huidige Zweedse regering, ongeveer 2 keer zo hoog ligt als het officiële gemiddelde werkloosheidscijfer.

Tot zover maar weer !!

Groetjes/hälsningar
Marjon

Emigratiebeurs, crisis en emigreren naar Zweden

Op 7 en 8 maart wordt de jaarlijks weerkerende Emigratiebeurs gehouden in Nieuwegein. Zweden is hier sinds enkele jaren goed vertegenwoordigd, dus er is volop informatie aanwezig over het land van je dromen. Alhoewel de informatieverstrekking over emigreren de laatste jaren verbeterd is, wil ik toch nog wel even iets kwijt.
Door de internationale crisis is het nóg belangrijker om je goed te laten informeren over de mogelijkheden in je toekomstige land. Is de economische situatie daar beter, hoe zijn de ontwikkelingen, wat zijn de prognoses voor de komende jaren? Wat betekent dat voor het starten van een eigen bedrijf, voor het vinden van een baan? Niet alleen voor jezelf, maar ook voor je (bijna volwassen) kinderen?
Je kunt een heleboel informatie vergaren op de site van het Zweedse arbeidsbureau: http://www.arbetsformedlingen.se . Onder Nyheter/fakta kun je rapporten, statistieken, prognoses, persberichten, etc. lezen over de huidige en toekomstige arbeidsmarkt (landelijk, per provincie en gemeente). Zo kun je onder “pressrum” o.a. lezen dat de werkloosheid in januari gestegen is naar 4,5% (in heel 2008 was de werkloosheid 3,2%). Volgens het Zweedse CBS is de werkloosheid trouwens 7,3% !In de geliefde provincies Värmland en Dalarna is het aantal werklozen t.o.v. januari 2008 gestegen met 6%, respectievelijk 2%. Er zijn nog wel genoeg beroepen waar Zweden de komende jaren mensen voor nodig heeft, maar de concurrentie wordt natuurlijk ook groter. Dat je positie als buitenlander op de arbeidsmarkt moeilijker is dan die van de doorsnee Zweed, spreekt voor zich. Een ander belangrijk detail: De werkloosheid onder jongeren is al jarenlang ruim 21%. Voor jongeren die niet in Zweden zijn geboren, ligt de werkloosheid zelfs op 26% ! Belangrijk voor diegenen die met hun kinderen naar Zweden willen emigreren. Deze informatie kun je vinden op de site van het Zweedse centrale bureau voor de statistiek (http://www.scb.se ), het rapport arbetskraftsundersökningarna 2008.
Wat betekent de crisis voor mensen die een eigen bedrijf willen starten? Allereerst het positieve: de toename van het aantal bedrijven was van 1997 t/m 2007 hoger dan in andere EU-landen en zelfs hoger dan in de VS. Daarnaast wordt op dit moment onderzocht (zie op http://www.nutek.se , de instelling voor de ontwikkeling van het bedrijfsleven) hoe de regels voor eigenaren van bedrijven vereenvoudigd kunnen worden. Op deze site kun je o.a. ook informatie vinden over (Europese) fondsen. Op de site van ALMI Företagspartner (http://www.almi.se) staat veel informatie over hulp bij het starten van een eigen bedrijf. Negatief is dat de crisis de sluiting van bedrijven, werkloosheid en minder bestedingsruimte veroorzaakt. Afhankelijk van het soort bedrijf dat je wilt opstarten heb je daar meer of minder last van.

Terug naar de Emigratiebeurs: laat je goed informeren door de verschillende partijen, ga niet alleen af op de succesverhalen, verzamel informatie op internet (zie hierboven en mijn links naar andere sites), zorg dat je bedrijfsplan meer dan levensvatbaar is en denk daarbij, afhankelijk van je product of dienst, verder dan de lokale/regionale/Zweedse markt. Want met de verslechterende Zweedse economie houden ook de Zweden de hand op de knip! Houd er ook rekening mee dat de banken in Zweden voorzichtiger zijn geworden met het verstrekken van leningen.

Veel succes en een plezierige Emigratiebeursdag!

Vänliga hälsningar/vriendelijke groeten,

Marjon

Svenska samhället överger glesbygden steg för steg !

Rendieren op de weg

De Zweedse samenleving laat de dunbevolkte gebieden langzamerhand aan hun lot over.

Op 4 februari zond Uppdrag Granskning (SVT.se) een reportage uit over de dunbevolkte gebieden in Zweden. Van de Zweedse bevolking woont daar 2%( 180.000 inwoners). Deze gebieden beslaan tezamen bijna de helft van het Zweedse landoppervlak. Het grootste deel hiervan ligt in Noord-Zweden (begint al in de provincie Dalarna). Om een vergelijking te maken: Zweden is ongeveer 13 keer zo groot als Nederland, dus een oppervlakte van zes keer Nederland wordt bevolkt door in totaal 180.000 mensen. Hier woont gemiddeld één persoon per vierkante kilometer!! Volgens de Zweedse definitie woon je in een “glesbygd” (dunbevolkt gebied) als je tenminste 45 minuten met de auto moet rijden om in een “tätort”, een dorp met minimaal 200 inwoners, te komen.
De reportage wilde duidelijk maken dat met het sluiten van scholen, winkels, geen werk, lange afstanden tot de gezondheidszorg, het niet meer geld kunnen opnemen bij de postbode etc. etc. de dunbevolkte gebieden langzamerhand aan hun lot worden over gelaten door de Zweedse samenleving. Er werd ook een deel getoond uit een reportage van 1975: toen was de ontvolking van het platteland al begonnen. Nu wonen in veel van de kleine dorpjes alleen nog maar oude mensen en af en toe nog een gezin met jonge kinderen. Dat betekent voor de kinderen dat ze ’s ochtend al om 07.00 uur (of vroeger)door de schoolbus worden opgehaald en ’s middags om 16.00 uur (of later) weer thuis zijn. De ouders moeten lange afstanden naar hun werk rijden en eens per week boodschappen doen in het groot.
Tegenover deze nadelen staan, als je daar van houdt, ook voordelen. In de reportage zien we een jong gezin dat er bewust voor gekozen heeft om zo ver van de bewoonde wereld te leven in de rust en de natuur.
De vraag is natuurlijk of de trend van ontvolking en de daarmee gepaard gaande sluiting van instellingen/bedrijfjes/scholen etc. niet gekeerd kan worden. In één van de dorpjes is de winkel nu van de bewoners samen en worden de bestelde boodschappen rondgebracht door een vrijwilligster(ze rijdt dan zeker 150 km) met een geldelijke steun van de gemeente (1000 Zweedse kronen per week voor reiskosten). Een gemeenteraadslid, een professor in de cultuurgeografie en een debatredacteur van “Aftonbladet” ( een Zweedse krant) kwamen aan het einde van de reportage o.a. tot de conclusie dat mensen het heft zelf in handen moeten nemen, naar alternatieven moeten zoeken(combinatie van ideëel en commercieel), kijken naar de maatregelen die andere landen, zoals Noorwegen met dezelfde problematiek, nemen en natuurlijk gebruik maken van de diverse (EU-gesubsidieerde) programma’s.

Voor mij is dit geen onbekend verschijnsel. Ik woonde in Zweden ook in een klein dorpje, 30 minuten autorijden van de ‘bewoonde” wereld vandaan. Er woonden alleen nog maar 10 (!) oudere vaste bewoners, meer dan de helft van de huizen was een 2e huis, geen voorzieningen meer etc. Mijn huis was de al lang gesloten school! Ik ben daar toen gaan wonen voor de rust en natuur en daar heb ik volop van genoten! Ik had wel ideeën om het dorp leefbaarder te maken, werkgelegenheid te scheppen, meer vaste bewoners te trekken, maar daar is het helaas voor mij niet meer van gekomen.

De reportage kun je via internet nog zien via SVT.se, kies SVT play>program>uppdrag granskning. Online te zien tot en met woensdag 4 maart.

Groetjes/hälsningar
Marjon