Vrienden

Voordat ik naar Zweden verhuisde, had ik vrienden die bijna allemaal zeiden dat ze zeker eens bij mij in Zweden langs zouden komen. Er waren ook vrienden die niet langs zouden komen, maar met wie ik natuurlijk wel contact zou houden.
De realiteit is altijd anders. Van sommige vrienden heb ik nooit meer iets gehoord: ik belde in het begin wel naar hen, maar zij nooit naar mij. Bij anderen verwatert het contact. Met mensen van wie je niet veel verwacht, bleef al die jaren het contact bestaan. Een deel van de mensen die langs zouden komen, wisten blijkbaar opeens de weg niet te vinden terwijl ze vóór mijn vertrek regelmatig over de vloer kwamen.Voor die mensen is het blijkbaar toch "uit het oog, uit het hart". Ja, zo gaat dat!

Gelukkig maak je in je nieuwe land weer nieuwe vrienden. Het duurde eventjes, want de Zweden zijn niet altijd zo makkelijk toegankelijk. Maar als ik kijk met wie ik nog steeds vrienden ben, dan zijn het toch wel vaak mensen met wie je een bepaalde verbondenheid voelt: Europeanen die ook naar Zweden geëmigreerd waren en tegen soortgelijke dingen aanliepen. Én Zweden die wat verder kijken dan hun neus lang is, die niet zo bekrompen denken. Dat kom je natuurlijk overal tegen. Waar ik nu woon zijn ook mensen voor wie de wereld niet zo groot is.

Gelukkig hebben we internet. Door mijn eigen blog en de blogs van anderen heb ik mensen leren kennen die ik anders nooit had leren kennen. Door Facebook heb ik nieuwe mensen over de hele wereld leren kennen. Én oude vrienden en kennissen in Zweden terug gevonden, met wie ik na terugkomst in Nederland geen contact meer had.
Maar ook hier geldt: in sommige mensen raak je hevig teleurgesteld, met anderen bouw je een leuk contact op. Het is wat dat betreft net als in het "echte" leven! Met én door dit "schriftelijke" contact kun je lang de schijn ophouden. Je kunt het vergelijken met de "penvrienden" die je vroeger had: dikke handgeschreven brieven met mooie verhalen en af en toe een fotootje erbij. En als je ze dan in het "echt" ziet valt het na een poosje óf mee óf tegen.

Maar goed: vrienden zijn belangrijk. Mijn voorkeur gaat uiteindelijk toch uit naar persoonlijk contact, omdat je dan de lichaamstaal, de stem, de gezichtsuitdrukkingen erbij hebt. Sommige mensen wil ik daarom toch wel héél graag over niet al te lange tijd (weer) in het echt zien!

Ik zie wel wat de nabije toekomst brengt!

Groetjes/hälsningar
Marjon

Wilde bloemen !

Vandaag had ik een hondloze dag, dus ik had het rijk alleen. Ik had goed geslapen en aan het begin van de middag kreeg ik opeens het idee om een bos wilde bloemen te plukken! Het is zo vreselijk lang geleden dat ik dat gedaan heb!

In Zweden vond ik het voorjaar altijd zo heerlijk om zijn bloemenpracht en dat alles weer groen werd. Aan het grindweggetje groeiden de meest fantastische wilde bloemen in allerlei kleuren en tinten: roze, wit, geel, blauw, paars, noem maar op. Het fluitenkruid, de koekoeksbloemen, alles groeide er fantastisch. Het begin van het voorjaar is echt een explosie: het ene moment is het nog grijs en grauw en het andere moment staat alles in bloei. Ik wil echt iedereen aanraden om in het voorjaar(d.w.z. eind mei/begin juni) Midden-Zweden te bezoeken: het is dan nog niet zo warm en alles staat in bloei.

Ik ben altijd iemand geweest die van wilde bloemen houdt. Ik heb in een ver verleden heel veel bloemen gefotografeerd en wist ook meestal wel hun namen. Ik heb zelfs een keer een dia-voorstelling(!!) van mijn bloemencollectie gegeven voor een fotoclub (ergens eind jaren tachtig/begin jaren negentig).
In Zweden zag ik de meeste mensen in het voorjaar bloemen plukken. Voorjaar is nu eenmaal bloemenpracht en daar moet je van genieten. Bij mij in het dorp waren de verschillende buurvrouwen daar ook erg ijverig in. Kwam je bij hen in huis, dan stond er wel ergens een bos wilde bloemen.
Eén keer plukte ik in mijn enthousiasme een prachtige bos bloemen en schikte die mooi in een vaas, die natuurlijk op de keukentafel werd gezet. Maar helaas…. mijn  toenmalige huisgenoot was daar niet bepaald blij mee. Wilde bloemen kunnen nl. insecten, spinnetjes e.d. hebben en o.a. fluitenkruid rook niet lekker. Nou wist ik dat wel,  maar ik kon de verleiding op dat moment niet weerstaan. Dus die bos heb ik weg gehaald. Zo jammer vond ik dat. Daarna heb ik nooit meer wilde bloemen geplukt. Want ja….wat moet je met een bos bloemen als je hem niet in een vaas in huis kunt zetten?

Maar nu hoef ik daar geen rekening meer mee te houden. Ik kan weer wilde bloemen plukken!
Ik vanmiddag op pad en tot mijn verbazing kon ik verder lopen dan ik had gedacht. Goede nachtrust werkt dus positief. De bos is wat minder groot geworden dan ik eigenlijk wilde, want voor een aantal bloemen moest ik zulke halsbrekende toeren uithalen, dat ik dat maar achterwege liet. Er stonden nl. diverse prachtige schermbloemigen aan de rand van de sloot, maar de slootkant was zo steil dat ik bang was mijn evenwicht te verliezen en in het water te glijden. Dat ging mij ondanks mijn enthousiasme toch wel even te ver.

Er staat nu een leuk bosje bloemen op mijn salontafel en de floraboeken heb ik maar weer tevoorschijn gehaald. Mijn passie is ontwaakt uit de winterslaap en kan weer opbloeien!

Groetjes/Hälsningar

Marjon

Thuiszorg in Zweden

Foto: 7 dagen pillendoos

Ik ben al weer 14 weken ziek thuis. Mijn neuroloog heeft mij laten weten dat ik waarschijnlijk MS heb. Ik wacht nu met spanning op de uitslag van de ruggenmergpunctie, die uitsluitsel moet geven of het al dan niet MS is.
Daar wordt een mens natuurlijk niet echt blij van. Nu heb ik wat betreft MS alleen maar slechte voorbeelden gehad: mijn moeder had MS en overleed na 20 jaar op 65-jarige leeftijd na een heel naar verloop van de ziekte, in Zweden ben ik persoonlijk assistent geweest bij twee 50+ vrouwen met MS, die er ook erg aan toe waren.
Ik moet daar deze dagen wel aan terug denken.
De eerste mevrouw, mevrouw V, was ongeveer 60 jaar en volledig verlamd. Ze kon alleen nog haar hoofd en een klein beetje haar armen en handen bewegen en zeer moeilijk praten. Ze had dus volledige verzorging nodig. Wat ik heel raar vond was dat zij van ’s avonds 21:00 uur tot ’s ochtends 07:00 uur alleen in huis was. Wij hadden haar dan al in bed gelegd en ze kreeg een alarm aan een koord om haar hals, zodat ze bij problemen kon drukken. Maar wat als er brand zou uitbreken of als er bij haar werd ingebroken? Ze kon niks, lag daar maar. Echt doodeng en onverantwoord vond ik het!
De andere mevrouw, de ongeveer 50-jarige mevrouw C, die in een andere gemeente woonde en hulp kreeg via een onafhankelijke organisatie (dus geen thuiszorg via de gemeente zoals bij mevrouw V), kon zichzelf nog vervoeren in haar elektrische rolstoel, haar aangepaste auto en kon ook nog wel zelf wat koken, brood smeren e.d. Zij kreeg wel 24 uur per dag hulp. Als je nachtdienst had (alleen), begon je ’s avonds om 22:00 uur tot de volgende ochtend 07:30 uur. Ze ging laat naar bed en meestal moest ze ’s nachts nog naar de wc. Dat was echt een ellende in je eentje. Ze was namelijk heel zwaar (zeker 150 kg), ook met behulp van de lift om haar uit/in bed en op/van de wc te krijgen was een enorme klus.

Voordat ik in juli 2002 bij de thuiszorg ging werken, eerst als vårdbiträde (verzorgingshulp) en later als personlig assistent (persoonlijk assistent), had ik dat werk nog nooit gedaan. Ik liep een aantal dagen mee als “leerling” en daarna moest ik het zelfstandig doen. Er werd mij niet naar referenties en om een verklaring omtrent mijn gedrag gevraagd. En dat terwijl je toch heel nauw, zelfs “intiem” met mensen omgaat (je moet ze wel van top tot teen wassen, op de wc doen en sommige mensen zijn volledig afhankelijk van je). De enige “test” die ik moest doen was…. De instructie hoe om te gaan met de “7-dagen pillendoos”. Daarvoor kreeg ik een video te zien met instructie en vervolgens moesten zowel ik als de distriktsköterska (district verpleegster) een formulier ondertekenen dat ik de instructie had gehad en begrepen!
En dat was het! Omdat ik alleen maar als oproepkracht heb gewerkt, heb ik verder ook nooit enige vorm van bijscholing gehad.
Voor het werk dat ik in Zweden heb gedaan, heb je in Nederland tenminste het diploma “helpende zorg en welzijn niveau 2” nodig en voor het werken met chronisch zieken/ouderen het diploma “verzorgende niveau 3 met uitstroomvariant Verzorgende chronisch zieken of ouderenzorg” nodig. De meeste vrouwen die ik kende in de thuiszorg, hadden geen opleiding. Was je werkloos, dan was dit een optie omdat je geen diploma nodig had. Zo heb ik diverse collega’s gehad die het werk alleen maar deden voor het geld. Er zat geen greintje respect voor onze cliënten bij. Een vriendelijk woord kwam nauwelijks over hun lippen!
Je zult maar afhankelijk zijn en door zulke mensen “geholpen” worden!

Tot de volgende keer!
Groetjes/Hälsningar
Marjon

Donder en Bliksem!

Wat ging het een paar dagen geleden ’s nachts ontzettend te keer in Nederland: stormen, regenen, hagel en onweer. De donder en bliksem rolden over ons kleine landje met de nodige gevolgen: omgewaaide bomen, blikseminslag op diverse plaatsen, veel materiële schade.

Ik werd ’s ochtends om 06:00 uur wakker van een zeer felle lichtflits en een enorme, er direct opvolgende luide knal. Alhoewel ik omhoog schoot, voel ik me toch altijd wel veilig in huis als het onweert.

De andere, mooie kant van dit onheil is dat het natuurlijk een fantastisch natuurverschijnsel is waar je ook nog eens van kunt genieten. Tenminste… als je er niet bang voor bent. Nederland zet massaal zijn foto’s op internet en stuurt ze in groten getale naar de diverse media in de hoop dat juist hun foto getoond wordt op het nieuws of in de krant.

In Zweden is onweer een geheel andere beleving.

Zodra je merkte dat er onweer kwam, moesten er allerlei voorzorgsmaatregelen genomen worden. Door schade en schande wijs geworden, werden de computers uitgeschakeld en de stekkers uit het stopcontact gehaald. Hetzelfde gold voor andere gevoelige apparatuur als tv, dvd-speler, radio/cd speler e.d. In het huis was nl. nog een ouderwetse stoppencentrale en géén aardlek. Vervolgens vulde ik emmers en pannen met water. Om het toilet mee door te spoelen en voor het koken e.d. Vaak maakte ik, als het nog kon, koffie.

Onweer betekende heel vaak, net als hevige sneeuw en storm, dat het hele dorp stroomuitval kreeg, soms wel 6 uur lang. Dan kon er niemand elektrisch koken en de wc doorspoelen. Iedereen had immers zijn eigen watervoorziening waarbij het water uit de waterput werd opgepompt met een elektrische waterpomp. Vervolgens werd de alternatieve verlichting gepakt: kaarsjes en een sterke zaklantaarn. Als het ’s avonds donker was en er geen verlichting brandde, dan was het buiten echt aardedonker. Een lichtje in de vorm van een zaklantaarn is dan wel héél plezierig!

En dan het onweer zelf!

Als je aan een meer woont met bergen om je heen, dan krijg je een fantastisch spektakel te zien: Aan alle kanten flitste het! De donder was soms zo hevig, dat het huis er van trilde en kraakte. Vooral bij een blikseminslag op de berg tegenover mij aan de andere kant van het meer.  Met de daarmee gepaard gaande enorme donder werd de trilling verder geleid door de berg en het water. Af en toe best wel wat beangstigend, maar ook imponerend! Meestal ging onweer gepaard met hevige wind. Er kwamen golven op het meer en het water stoof helemaal op, zodat er een " watergordijn" ontstond. De zeer hoge bomen aan de andere kant van het huis zwiepten vervaarlijk heen en weer. Maar, dacht ik dan,  het huis staat er al zo’n 100 jaar, dus het zal allemaal wel meevallen!

Dat het onweer ons mensen geïnspireerd heeft, juist ook in de taal, wil ik ter afsluiting illustreren met een aantal spreekwoorden en gezegden:

Daar kun je donder op zeggen; hij keek als door de donder/bliksem getroffen; een donderslag bij heldere hemel; daar heb je het gedonder in de glazen; als de gesmeerde bliksem; op zijn donder/bliksem geven; er als de bliksem vandoor gaan; als bliksemafleider fungeren; hij is een gemene bliksem.

Genoeg gedonderd en gebliksemd voor vandaag! Tot de volgende keer!

Groeten/hälsningar

Marjon

Gezondheidszorg - deel II

Zoals beloofd is hier het tweede deel over de gezondheidszorg die gaat over de verwijzing naar een specialist, de ziekenhuisopname en de eerste hulp.

Ik heb 4 keer in het ziekenhuis gelegen in Zweden. De eerste keer met een volledig opgezette keel en hals, de tweede keer voor een operatie aan mijn schouder en nog eens twee keer voor mijn darmen. Van deze vier keer ben ik drie keer acuut opgenomen. Twee keer direct na een bezoek aan de huisarts en een keer op eigen initiatief via de eerste hulp post.
Om bij een specialist in het ziekenhuis te komen en geopereerd te worden kan een lange weg zijn. Ik kreeg in november 2004 problemen met mijn schouders, waardoor ik mijn werk als personlig assistent en vårdbiträde niet meer kon doen. Omdat de röntgenfoto’s niets uitwezen en de pijn alleen maar erger werd, verwees de huisarts mij naar een specialist in het ziekenhuis in Falun. Na enkele weken kreeg ik een brief dat ik pas na minstens 24 weken gezien kon worden. Een evt. operatie na het eerste bezoek kon dan nog eens minstens een halfjaar duren! Het was inmiddels juni 2005 en dat werd me toch te gortig. Dus, dacht ik, dan maar naar een ander ziekenhuis. Maar zo makkelijk ging dat niet! Ik moest eerst drie maanden wachten vóórdat ik een aanvraag bij een ander ziekenhuis kon doen. Bij voorkeur in dezelfde provincie en pas op de tweede plaats in een ziekenhuis in een omliggende provincie. Na 3 maanden gewacht te hebben zag ik op de website voor de wachttijden (http://www.vantetider.se/ ) dat de wachttijd in de omliggende provincies nog langer was. Het snelst kon ik terecht in Stockholm met een wachttijd van ongeveer vier weken. Vervolgens moest ik bij het ziekenhuis in Falun toestemming vragen om naar Stockholm te gaan. Die kreeg ik , waarna ik het betreffende ziekenhuis in Stockholm kon bellen voor het maken van een afspraak. Mijn gegevens zouden van Falun opgestuurd worden naar Stockholm. De reiskosten kreeg ik slechts gedeeltelijk vergoed (d.w.z. retourtje huis-Falun). Tegenwoordig is er een zorggarantie waarbij de wachttijd niet langer dan 3 maanden mag zijn, dit geldt voor zowel bezoek aan de specialist als de operatie (tenzij de patiënt akkoord gaat met een langere wachttijd) en er is meer vrijheid om naar een ander ziekenhuis te gaan.
Uiteindelijk werd ik begin december 2005 geopereerd, waardoor ik een tijdwinst van minstens een half jaar had!

Als je geopereerd moet worden en hiervoor van te voren een afspraak hebt gemaakt, is er nog een handeling die verricht moet worden die we in Nederland niet kennen. Ik moest een desinfecterende zeep/shampoo van een speciaal merk bij de apotheek kopen. Daarmee moest ik mij de avond én de ochtend voor de operatie zorgvuldig wassen. Dan doe je je gewone kleren weer aan en gaat naar het ziekenhuis. Wat nou de zin van dit ritueel is, is mij onduidelijk. Het lijkt mij logischer, als je dit perse wilt, dat je dit dan in het ziekenhuis doet. In het ziekenhuis aangekomen krijg je kleding van het ziekenhuis zelf aan(nachthemd, onderbroek, t-shirt, slobberbroek, e.d.). Dit laatste was mij ook al in 2003 opgevallen toen ik in september voor mijn keel werd opgenomen en dit gebeurde weer in april en mei 2006 bij opname voor mijn darmen. Je voelt je dan wel een beetje een mens “uit een inrichting”, iedereen loopt in dezelfde (nacht)kleding rond! Ik vond het maar niks, maar ook hier geldt weer….het is maar wat je gewend bent!
Ik ben met mijn darmproblemen 2 keer op de “akuten” terecht gekomen. Gelukkig kreeg ik snel hulp. Maar ik heb ook een Zweedse reportage op de Zweedse tv gezien waarbij het heel gewoon is dat mensen 18 tot 24 uur moeten wachten voordat ze geholpen worden (afhankelijk van de ernst natuurlijk). Ik ben hier in maart ook op de eerste hulp terecht gekomen, maar daar hing een poster dat het maximaal 6 uur duurt voordat je wordt geholpen.
Wat mij het meest in het ziekenhuis heeft verbaasd is de slechte hygiëne en het slechte eten.
Ik lag de laatste keer op een zaal voor 6 vrouwen. De schoonmaakster kwam niet in het weekend en dan werden de prullenbakken ook niet geleegd. De overige dagen werd het schoonmaken van de bedtafels, gedeelde toiletruimte(wastafel en wc) en de ziekenzaalvloer met één emmer en hetzelfde water gedaan! En in die volgorde!! Daarna werd het vieze water weggegooid door de afvoer van de wasbak (!!)in de toiletruimte. Bah bah !! Bij de ramen lag het stof wel een halve centimeter dik! Ik heb ze daar nooit zien schoonmaken.
Er was één douche beschikbaar voor één gang. Dat betekende dus voor zo’n 50 mensen, mannen en vrouwen. Je kon douchen als het bordje “vrij” op de doucheruimtedeur hing.
En dan het eten….. in Stockholm kreeg ik een kant-en-klare magnetron maaltijd, in Falun werd mij de middag nadat ik van het infuus af kwam, een licht biertje bij het vloeibare eten aangeboden! De groenten waren niet vers en het was duidelijk niet zo’n goede diepvrieskwaliteit. We hadden volle yoghurt, volle melk, volle fillmjölk (soort dikke karnemelk)en vreselijk vette margarine (echt geen Becel kwaliteit!!) voor op brood. Toen enkele medepatiënten van mij aan de hoofdzuster vroegen of ze dit alles ook in magere kwaliteit hadden (ze lagen daar voor galproblemen), was het antwoord dat de patiënten volle melkproducten kregen omdat iedereen moest aansterken!!

Dat was het weer voor vandaag!

Groetjes/Hälsningar
Marjon