Donder en Bliksem!

Wat ging het een paar dagen geleden ’s nachts ontzettend te keer in Nederland: stormen, regenen, hagel en onweer. De donder en bliksem rolden over ons kleine landje met de nodige gevolgen: omgewaaide bomen, blikseminslag op diverse plaatsen, veel materiële schade.

Ik werd ’s ochtends om 06:00 uur wakker van een zeer felle lichtflits en een enorme, er direct opvolgende luide knal. Alhoewel ik omhoog schoot, voel ik me toch altijd wel veilig in huis als het onweert.

De andere, mooie kant van dit onheil is dat het natuurlijk een fantastisch natuurverschijnsel is waar je ook nog eens van kunt genieten. Tenminste… als je er niet bang voor bent. Nederland zet massaal zijn foto’s op internet en stuurt ze in groten getale naar de diverse media in de hoop dat juist hun foto getoond wordt op het nieuws of in de krant.

In Zweden is onweer een geheel andere beleving.

Zodra je merkte dat er onweer kwam, moesten er allerlei voorzorgsmaatregelen genomen worden. Door schade en schande wijs geworden, werden de computers uitgeschakeld en de stekkers uit het stopcontact gehaald. Hetzelfde gold voor andere gevoelige apparatuur als tv, dvd-speler, radio/cd speler e.d. In het huis was nl. nog een ouderwetse stoppencentrale en géén aardlek. Vervolgens vulde ik emmers en pannen met water. Om het toilet mee door te spoelen en voor het koken e.d. Vaak maakte ik, als het nog kon, koffie.

Onweer betekende heel vaak, net als hevige sneeuw en storm, dat het hele dorp stroomuitval kreeg, soms wel 6 uur lang. Dan kon er niemand elektrisch koken en de wc doorspoelen. Iedereen had immers zijn eigen watervoorziening waarbij het water uit de waterput werd opgepompt met een elektrische waterpomp. Vervolgens werd de alternatieve verlichting gepakt: kaarsjes en een sterke zaklantaarn. Als het ’s avonds donker was en er geen verlichting brandde, dan was het buiten echt aardedonker. Een lichtje in de vorm van een zaklantaarn is dan wel héél plezierig!

En dan het onweer zelf!

Als je aan een meer woont met bergen om je heen, dan krijg je een fantastisch spektakel te zien: Aan alle kanten flitste het! De donder was soms zo hevig, dat het huis er van trilde en kraakte. Vooral bij een blikseminslag op de berg tegenover mij aan de andere kant van het meer.  Met de daarmee gepaard gaande enorme donder werd de trilling verder geleid door de berg en het water. Af en toe best wel wat beangstigend, maar ook imponerend! Meestal ging onweer gepaard met hevige wind. Er kwamen golven op het meer en het water stoof helemaal op, zodat er een " watergordijn" ontstond. De zeer hoge bomen aan de andere kant van het huis zwiepten vervaarlijk heen en weer. Maar, dacht ik dan,  het huis staat er al zo’n 100 jaar, dus het zal allemaal wel meevallen!

Dat het onweer ons mensen geïnspireerd heeft, juist ook in de taal, wil ik ter afsluiting illustreren met een aantal spreekwoorden en gezegden:

Daar kun je donder op zeggen; hij keek als door de donder/bliksem getroffen; een donderslag bij heldere hemel; daar heb je het gedonder in de glazen; als de gesmeerde bliksem; op zijn donder/bliksem geven; er als de bliksem vandoor gaan; als bliksemafleider fungeren; hij is een gemene bliksem.

Genoeg gedonderd en gebliksemd voor vandaag! Tot de volgende keer!

Groeten/hälsningar

Marjon

Gezondheidszorg - deel II

Zoals beloofd is hier het tweede deel over de gezondheidszorg die gaat over de verwijzing naar een specialist, de ziekenhuisopname en de eerste hulp.

Ik heb 4 keer in het ziekenhuis gelegen in Zweden. De eerste keer met een volledig opgezette keel en hals, de tweede keer voor een operatie aan mijn schouder en nog eens twee keer voor mijn darmen. Van deze vier keer ben ik drie keer acuut opgenomen. Twee keer direct na een bezoek aan de huisarts en een keer op eigen initiatief via de eerste hulp post.
Om bij een specialist in het ziekenhuis te komen en geopereerd te worden kan een lange weg zijn. Ik kreeg in november 2004 problemen met mijn schouders, waardoor ik mijn werk als personlig assistent en vårdbiträde niet meer kon doen. Omdat de röntgenfoto’s niets uitwezen en de pijn alleen maar erger werd, verwees de huisarts mij naar een specialist in het ziekenhuis in Falun. Na enkele weken kreeg ik een brief dat ik pas na minstens 24 weken gezien kon worden. Een evt. operatie na het eerste bezoek kon dan nog eens minstens een halfjaar duren! Het was inmiddels juni 2005 en dat werd me toch te gortig. Dus, dacht ik, dan maar naar een ander ziekenhuis. Maar zo makkelijk ging dat niet! Ik moest eerst drie maanden wachten vóórdat ik een aanvraag bij een ander ziekenhuis kon doen. Bij voorkeur in dezelfde provincie en pas op de tweede plaats in een ziekenhuis in een omliggende provincie. Na 3 maanden gewacht te hebben zag ik op de website voor de wachttijden (http://www.vantetider.se/ ) dat de wachttijd in de omliggende provincies nog langer was. Het snelst kon ik terecht in Stockholm met een wachttijd van ongeveer vier weken. Vervolgens moest ik bij het ziekenhuis in Falun toestemming vragen om naar Stockholm te gaan. Die kreeg ik , waarna ik het betreffende ziekenhuis in Stockholm kon bellen voor het maken van een afspraak. Mijn gegevens zouden van Falun opgestuurd worden naar Stockholm. De reiskosten kreeg ik slechts gedeeltelijk vergoed (d.w.z. retourtje huis-Falun). Tegenwoordig is er een zorggarantie waarbij de wachttijd niet langer dan 3 maanden mag zijn, dit geldt voor zowel bezoek aan de specialist als de operatie (tenzij de patiënt akkoord gaat met een langere wachttijd) en er is meer vrijheid om naar een ander ziekenhuis te gaan.
Uiteindelijk werd ik begin december 2005 geopereerd, waardoor ik een tijdwinst van minstens een half jaar had!

Als je geopereerd moet worden en hiervoor van te voren een afspraak hebt gemaakt, is er nog een handeling die verricht moet worden die we in Nederland niet kennen. Ik moest een desinfecterende zeep/shampoo van een speciaal merk bij de apotheek kopen. Daarmee moest ik mij de avond én de ochtend voor de operatie zorgvuldig wassen. Dan doe je je gewone kleren weer aan en gaat naar het ziekenhuis. Wat nou de zin van dit ritueel is, is mij onduidelijk. Het lijkt mij logischer, als je dit perse wilt, dat je dit dan in het ziekenhuis doet. In het ziekenhuis aangekomen krijg je kleding van het ziekenhuis zelf aan(nachthemd, onderbroek, t-shirt, slobberbroek, e.d.). Dit laatste was mij ook al in 2003 opgevallen toen ik in september voor mijn keel werd opgenomen en dit gebeurde weer in april en mei 2006 bij opname voor mijn darmen. Je voelt je dan wel een beetje een mens “uit een inrichting”, iedereen loopt in dezelfde (nacht)kleding rond! Ik vond het maar niks, maar ook hier geldt weer….het is maar wat je gewend bent!
Ik ben met mijn darmproblemen 2 keer op de “akuten” terecht gekomen. Gelukkig kreeg ik snel hulp. Maar ik heb ook een Zweedse reportage op de Zweedse tv gezien waarbij het heel gewoon is dat mensen 18 tot 24 uur moeten wachten voordat ze geholpen worden (afhankelijk van de ernst natuurlijk). Ik ben hier in maart ook op de eerste hulp terecht gekomen, maar daar hing een poster dat het maximaal 6 uur duurt voordat je wordt geholpen.
Wat mij het meest in het ziekenhuis heeft verbaasd is de slechte hygiëne en het slechte eten.
Ik lag de laatste keer op een zaal voor 6 vrouwen. De schoonmaakster kwam niet in het weekend en dan werden de prullenbakken ook niet geleegd. De overige dagen werd het schoonmaken van de bedtafels, gedeelde toiletruimte(wastafel en wc) en de ziekenzaalvloer met één emmer en hetzelfde water gedaan! En in die volgorde!! Daarna werd het vieze water weggegooid door de afvoer van de wasbak (!!)in de toiletruimte. Bah bah !! Bij de ramen lag het stof wel een halve centimeter dik! Ik heb ze daar nooit zien schoonmaken.
Er was één douche beschikbaar voor één gang. Dat betekende dus voor zo’n 50 mensen, mannen en vrouwen. Je kon douchen als het bordje “vrij” op de doucheruimtedeur hing.
En dan het eten….. in Stockholm kreeg ik een kant-en-klare magnetron maaltijd, in Falun werd mij de middag nadat ik van het infuus af kwam, een licht biertje bij het vloeibare eten aangeboden! De groenten waren niet vers en het was duidelijk niet zo’n goede diepvrieskwaliteit. We hadden volle yoghurt, volle melk, volle fillmjölk (soort dikke karnemelk)en vreselijk vette margarine (echt geen Becel kwaliteit!!) voor op brood. Toen enkele medepatiënten van mij aan de hoofdzuster vroegen of ze dit alles ook in magere kwaliteit hadden (ze lagen daar voor galproblemen), was het antwoord dat de patiënten volle melkproducten kregen omdat iedereen moest aansterken!!

Dat was het weer voor vandaag!

Groetjes/Hälsningar
Marjon

Nederlandse speciale feestdagen

Foto: ANP

De afgelopen maand hebben we weer enkele speciale dagen gehad: Koninginnedag, 4 mei dodenherdenking en 5 mei Bevrijdingsdag.
Zoals iedereen natuurlijk al wel weet, eindigde Koninginnedag dit jaar in een drama met te veel slachtoffers. Ondanks de tragiek van deze dag, schrijf ik daar niet over.
Het onderwerp voor vandaag is de impact van deze dagen op je leven in binnen- en buitenland.

Nou ben ik nooit iemand geweest die deze feestdagen uitbundig vierde.
Toen ik nog naar de lagere school ging (eind jaren vijftig, begin jaren zestig), was het ieder jaar traditie dat alle lagere scholen naar de Grote Markt gingen, waar we met elkaar Koninginnedag en Bevrijdingsdag vierden: in optocht, al zingend, allemaal met vlaggetjes etc. Later ging ik met name als volwassene naar de optochten in de wijk kijken en nam ik met mijn kinderen eventueel deel aan leuke evenementen. Maar een heel erg speciaal gevoel had ik er niet bij.
De dodenherdenking is mij met de paplepel ingegoten. Van jongs af aan kan ik mij herinneren dat we altijd om 20:00 uur 2 minuten stilte hadden en vanaf het moment dat de tv in ons huis zijn intrede deed(ik was toen 12 jaar), was het vaste prik om naar de dodenherdenking te kijken.

Het was een vreemde gewaarwording dat ik met name de Dodenherdenking miste tijdens de jaren dat ik in Zweden woonde. Dat had ik nou nooit gedacht! Een extra bijkomstigheid was dat in Zweden helemaal niets op dit gebied gedaan wordt.  Zweden was “neutraal” in WO II en hoefde niet bevrijd te worden.

Op het moment dat ik besloot hierover te schrijven, kreeg ik in mijn mailbox de tweewekelijkse nieuwsbrief van Wereldexpat met als onderwerp dat 4 en 5 mei ook onder Nederlanders in het buitenland leeft.
“Al is de Tweede Wereldoorlog al 64 jaar voorbij, herdenken blijft belangrijk. Ook voor Nederlanders in het buitenland, zo blijkt uit een onderzoek van de Wereldomroep onder meer dan duizend expats en emigranten. Eén op de drie ondervraagden neemt zelf 2 minuten stilte in acht op 4 mei, waar ook ter wereld. Eén op de zes Nederlanders in het buitenland heeft anti-Duitse gevoelens als gevolg van de oorlog. Een overgrote meerderheid van 81 procent vindt het belangrijk dat de slachtoffers van de oorlog nog ieder jaar worden herdacht. Op de vraag voor wie dat herdenken vooral belangrijk is wordt nogal wisselend gereageerd. Voor ‘de huidige generatie' en ‘voor iedereen' worden vaak genoemd (28 en 24 procent). Voor ‘oud-strijders' (14 procent) en ‘nabestaanden' (20 procent) minder.”

Toch apart dat je zulke dingen mist als je in het buitenland woont. Het is net of je je dan opeens bewust wordt van je eigen cultuur en wat je belangrijk vindt. Vooral die zaken die je anders als “normaal” beschouwt. Nou zijn de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag wel heel speciale dagen. Persoonlijk vind ik het een goede zaak dat we hier ieder jaar weer aan denken. Om nooit te vergeten en om er voor te waken dat het nooit weer gebeurt. Én om er bij stil te staan dat wij in een vrij land wonen.

Terug in Nederland ga ik er bewuster mee om. Ik ben nog steeds geen uitbundige vierder van Koninginnedag en Bevrijdingsdag, maar ik sta wel véél bewuster stil bij de betekenis van deze dagen dan vóór mijn vertrek naar Zweden in 2002. 
Groeten/Hälsningar
Marjon

Gezondheidszorg - deel I

Ik ben al weer een hele poos ziek thuis. Het begon op 9 maart met een week lang dubbel zien, duizeligheid, een trillend beeld met lopen etc. Het dubbelzien is gelukkig over, maar de rest nog niet. Stukjes schrijven gaat dus wat langzamer, gebeurt in delen en het duurt daarom wat langer voordat er wat gepubliceerd wordt.
Het is wel een mooie tijd om weer eens wat te schrijven over de verschillen in de gezondheidszorg in Nederland en, zoals ik die beleefd heb, in Zweden. Nu moet ik voor de eerlijkheid zeggen dat ik in Zweden meer gebruik heb moeten maken van de gezondheidszorg dan ik ooit tevoren in Nederland had gedaan. Sinds mijn terugkomst in Nederland heb ik wel gebruik gemaakt van de huisarts, de fysiotherapeut en van de eerste hulp, dus daar kan ik zeker een goede vergelijking tussen maken.

Als ik hier naar mijn huisarts bel, kan ik meestal dezelfde dag nog terecht. Soms pas om 17.00 uur, maar toch! Ik heb een keer gehad dat ik pas de volgende dag terecht kon, waarop de assistente zich verontschuldigde. Veel mensen die pas de volgende dag terecht konden, waren namelijk boos op haar geworden! Wat zijn wij toch een verwend volk! In Zweden duurde het vaak minstens een week voordat je terecht kon.
Toen ik in Zweden net een maand in de thuiszorg werkte (we schrijven 1 augustus 2002), ging ik door mijn rug. Ik kon niet meer op of om! Toen ik eindelijk na ruim 8 weken(!) terecht kon bij de fysiotherapeut en hij mijn rug onderzocht, moest ik mijn kleren aanhouden. Dat had ik nog nooit meegemaakt! Mijn verzoek om massage (ik heb al vanaf mijn 14e eens in de ± 5 jaar rugproblemen waarbij massage altijd het beste helpt!) werd afgewezen. Ik kreeg oefeningen mee, waar het alleen maar beroerder van werd. Toen ik dit na een aantal keren aangaf en wederom het verzoek om massage deed, werd dit weer afgewezen. Ik kon acupunctuur krijgen, anders niets! OK, denk je dan, dan maar dat proberen! Helaas had dit een volledig averechtse werking. Begin 2006 heb ik nog een keer een akkefietje gehad met een andere fysiotherapeut in dezelfde vårdcentral ( ik kreeg veel te zware oefeningen voor mijn net geopereerde schouder) en toen ben ik naar een Nederlandse fysiotherapeut gegaan bij een vårdcentral in een andere gemeente. Wat een verademing was dat! Daar hoorde ik voor het eerst dat massage doorsommige Zweedse fysiotherapeuten als te “intiem” wordt ervaren!

Wachten op een ambulance via 112 bleek een zeer langdurige bezigheid te zijn in Zweden. De eerste keer dat ik daar mee te maken kregen was ik net een week thuis na een ziekenhuisopname voor mijn darmen. Het ging helemaal niet goed met mij, dus belde ik naar de huisarts. Omdat het 1 mei was, werd ik door de vårdcentral automatisch doorgeschakeld naar 112 en zij vonden dat ik met een zit-ambulance naar het ziekenhuis moest komen, maar die moest ik zelf op een ander nummer bellen!! De zit-ambulancedienst vond eigenlijk dat ik toch met de lig-ambulance moest komen, maar daar moest ik dan maar weer zelf heen bellen. Dus ben ik uiteindelijk op eigen gelegenheid naar het ziekenhuis gegaan. Ik was nu na een uur in het ziekenhuis; had ik op de ambulance gewacht, dan had het 2,5 uur geduurd voordat ik dan in het ziekenhuis was aangekomen.
Het alarmnummer 112 werkt traag in Zweden, erg traag! Je hangt eerst een kwartier aan de lijn en praat met een assistente, die jou vervolgens meedeelt dat er op dat moment geen arts beschikbaar is (heb ik echt alle keren dat ik er heen belde, meegemaakt). Je zult worden teruggebeld door de arts. Dat duurt dan 15 tot 30 minuten, dan doe je het hele verhaal nog een keer, dus nog eens 15 minuten en dan krijg je te horen dat er een ambulance komt. Dat duurt dan minstens een uur. Al met al ben je dan al 2 uur verder voordat de ambulance er is. Ter vergelijking: In Nederland moet een ambulance binnen 15 minuten ter plekke zijn! In bepaalde delen van ons kikkerland (Zeeland) halen ze dat ook niet. Nou snap ik best dat 15 minuten in Zweden een stuk moeilijker te realiseren is in een uitgestrekt en dunbevolkt gebied, maar zolang als ik meemaakte voelt niet echt veilig!
  Als je ’s avonds/’s nachts in het ziekenhuis komt, kan er geen enkel fatsoenlijk onderzoek gedaan worden, want alle personeel hiervoor werkt niet ’s avonds/’s nachts en de onderzoek-ruimtes zijn afgesloten. Je moet dan maar wachten tot de volgende ochtend 8 uur.
Een vriend van mij kreeg een herseninfarct. Hij werd opgehaald door de ambulance met personeel dat bijna niets mocht doen. Gelukkig is zijn partner 20 jaar verpleegster geweest en was zij sinds een jaar bezig met haar studie geneeskunde. In het ziekenhuis aangekomen werd hij niet geholpen, want er was geen arts beschikbaar. Zijn partner heeft toen zelf maar de medicijnen uit de kast gehaald en hem geholpen, anders was het niet goed met hem afgelopen. Omdat hij niet goed geholpen kon worden in Zweden, is hij voor behandeling teruggegaan naar Duitsland, waar hij gelukkig nog verzekerd was. Is eigenlijk te zot voor woorden! En dit soort verhalen heb ik meer gehoord: Zelfs artsen adviseerden patiënten voor behandeling terug te gaan naar hun land van herkomst!

Om dit verhaal nog een beetje leesbaar te houden: een volgende keer schrijf ik over de gang om via de huisarts verwezen te worden naar een specialist in het ziekenhuis en de uiteindelijke operatie, de ziekenhuisopname zelf en de eerste hulp. En wat “conclusies”. Tot de volgende keer maar weer!

Groetjes/Hälsningar
Marjon

Allemaal interessante Zweedse boeken!

De regelmatige lezer van dit weblog weet zo langzamerhand dat mijn belangstelling voor de Zweedse samenleving nog steeds groot is. Het liefst zou ik Scandinavische talen en culturen aan de Universiteit van Groningen gaan studeren, maar helaas zal ik daar nog mee moeten wachten. Drie dagen per week naar de universiteit betekent dat ik maar 2 dagen kan werken voor het broodnodige inkomen, en dat is te weinig. Dus neem ik thuis de inhoud van allerlei boeken, voornamelijk over de Zweedse taal, tot mij. En gisteren dacht ik “ik ga eens op internet zoeken naar interessante Zweedse boeken over de Zweedse samenleving”.

Toen ik nog in Zweden woonde, keek ik veel naar programma’s als “dokument inifrån”, “faktum”, “uppdrag granskning”, “kalla fakta” e.d. Tussen 2002 en 2006 kwam er mondjesmaat informatie naar buiten over o.a. de absoluut-niet-neutrale-rol van Zweden tijdens de Tweede Wereldoorlog, het gedachtegoed “raszuivere Zweden” en het ook in de praktijk brengen hiervan dat al lang bestond vóór Hitler van zich liet spreken, de gedwongen sterilisatie van mensen die niet voldeden aan de norm “zuivere Zweed”, en over de onderdrukking van de Samen en de Finnen in Zweden. Ik weet nog heel goed dat ik diep geschokt was na deze “kleine” openbaringen. Het beeld van het humane Zweden begon aardig wat scheurtjes te vertonen!
Omdat ik er meer over wilde weten zocht ik op internet, maar vond toen helaas weinig informatie. Nou was mijn internetaansluiting niet echt ideaal te noemen en langzaam (met een 54K modem via de telefoonlijn, tja dat krijg je als je afgelegen woont!), het downloaden duurde lang, dus na een poosje heb je het wel gehad.
Maar goed, gisteravond heb ik wat rondgeneusd bij verschillende grote Zweedse boekhandels als Akademibokhandeln en Adlibris en daar kwam ik echt een aantal juweeltjes tegen! Uiteindelijk had ik een lijst van zo’n 17 boeken en toevallig(?) bijna allemaal gepubliceerd in het jaar 2006 en daarna. Voor mij is het duidelijk dat er meer openheid over deze onderwerpen komt, gelukkig maar! Want je geschiedenis verloochenen siert natuurlijk geen enkel land.

Het eerste interessante boek is geschreven door Maja Hagerman (historicus en schrijfster) en heet “Det rena landet: om konsten att uppfinna sina förfäder” (Letterlijk vertaald: Het zuivere land: over de kunst om zijn voorouders te verzinnen). In dit boek beschrijft zij hoe Zweden het eerste land ter wereld (!) werd dat in 1921 besloot dat er een rasbiologisch instituut moest komen ter verdediging van de unieke Germaanse volksstam in Zweden. De Zweden zouden nl. een ongebruikelijk zuiver Scandinavisch - Germaans ras zijn. Zij beschrijft op een kritische manier deze geschiedenis van het Germaanse gedachtegoed en hoe dit tot op heden de opvattingen van de Zweden over wie ze zijn, kenmerkt.

Het tweede interessante boek is geschreven door Kjell Sundstedt en heet “Till Gertrud: en berättelse om tvångssteriliseringar i Sverige”(Letterlijk vertaald: Aan Gertrud: een verhaal over de gedwongen sterilisaties in Zweden). Gertrud is de moeder van de schrijver die in de veertiger jaren in een werktehuis voor zwakzinnigen werd geplaatst waar mensen uiteindelijk gedwongen sterilisaties moesten ondergaan. Gertrud wist te ontkomen en kon een nieuw leven opbouwen in Stockholm, terwijl ze ondertussen voor de vrijheid van haar familie vocht. In het boek probeert de schrijver te begrijpen waarom zijn familie het stempel “zwakzinnig” kreeg en gedwongen gesteriliseerd werd. Hij probeert antwoorden te vinden op vragen als waarom de Zweden zo genegen waren om iedereen die gezien werd als afwijkend, gedwongen te steriliseren. Ook stelt hij de vraag of dit niet weer kan gebeuren.

In 2007 is er ook een film in Zweden uitgekomen over de gedwongen sterilisaties onder de naam: "den nya människan" (De nieuwe mens).

Verder heb ik nog boeken gevonden over de Samen: een paar boeken over de geschiedenis van de Samen in Scandinavië (Waaronder “Samernas historia” door o.a. Lars-Ivar Hansen; “Samernas Liv” door Rolf Kjellström; ). “Jämterna och Samerna kom först” gaat over de vraag wie er het eerst in Jämtland waren, de Samen of de Zweden in Jämtland (de Jämtlanders). Deze vraag werd actueel bij het eerste proces in 1995 over de kwestie of de Samen het recht hadden hun rendieren te laten grazen op land van de Jämtlanders.
Wie op een wat meer ontspannen wijze wil lezen over de Samen in de vorm van een roman moet het boek “Lappskatteland: en familjesaga” van Annica Wennström lezen. Het boek is trouwens ook vertaald in het Nederlands onder de titel “Het land van de Samen”. Kijk ook eens naar de boeken van Yngve Ryd met verhalen van de Samen over dagelijkse zaken.

Genoeg te lezen dus! Woon je in Zweden of ga je op vakantie naar Zweden en beheers je de Zweedse taal, dan zou ik zeker eens één van de genoemde boekhandels binnenstappen. Je kunt de boeken ook via internet bestellen vanuit Nederland bij Bokus.com maar dan betaal je op internet met visacard o.i.d.

Veel leesplezier!

Marjon